Το "χρέος" στα χέρια του κινήματος!...

Σήμερα, Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ στις 12.00 το μεσημέρι παρουσιάστηκε στους εκπροσώπους του Τύπου η Πρωτοβουλία για τη Συγκρότηση Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του δημόσιου χρέους. Η κίνηση αυτή καταγράφει την προσέγγιση δυνάμεων από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ (Σπύρος Παπασπύρος ) του ΣΥΝασπισμού (Παναγιώτης Λαγαζάνης) και ως τις παρυφές του ΚΚΕ (Διονύσης Τσακνής ).

Προαναγγελία αυτής της επιτροπής έγινε στο διήμερο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ “Κρίση του καπιταλισμού και κρίση του χρέους” (αναλυτική παρουσίαση στην ιστοσελίδα “Αφορμή”). Στο παρακάτω video ο Κ. Λαπαβίστας αναλύει τους σκοπούς αυτής της επιτροπής και εξηγεί το πολιτικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται αυτή η πρωτοβουλία:

Σε προηγούμενο δημοσίευμά μας (“Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός;”) είχαμε επισημάνει ότι:

Η πολιτική που στοχεύει στην “επόμενη μέρα”από την σκοπιά της υπεράσπισης των συμφερόντων του κόσμου της εργασίας, δεν μπορεί να αρθρώνεται γύρω από το ζήτημα του χρέους και της διαγραφής (μερικής ή ολικής) ή της αναδιαπραγμάτευσής του. Αυτή η πολιτική στόχευση επειδή ακριβώς δεν αμφισβητεί το παρόν, αφορά εκείνους που θέλουν να διαχειριστούν την κρατική εξουσία από την μεριά του αστισμού. 

Μια πολιτική για την “επόμενη μέρα” που διεκδικεί να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των εργαζομένων, δεν μπορεί παρά να ξεκινάει μερικά βήματα πιο πίσω: Έχει για αφετηρία της την στιγμή που άρχισε η μεγάλη επίθεση εναντίων των εργατικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Μια νικηφόρα – μέχρι στιγμής - επίθεση έχει επιφέρει δραματικά αποτελέσματα σε βάρος του κόσμου της εργασίας. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ανατράπηκαν τις κατακτήσεις ενός αιώνα. Αυτή η ήττα είναι τετελεσμένη, όπως είναι οι υλικές καταστροφές που πραγματοποιούνται από ένα τσουνάμι; Το “τσουνάμι” που έφερε η κυβέρνηση Παπανδρέου είναι αντιστρέψιμο; Σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να απαντήσουμε με ειλικρίνεια.

Και συνεχίζουμε να επιμένουμε σε αυτή την θέση μας. Το χρέος είναι πρόβλημα πολιτικό και ως τοιούτο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από την Αριστερά. Αν δεν αντισταθούμε και δεν ανατρέψουμε αυτές τις πολιτικές που το δημιούργησαν, όσες επιτροπές λογιστικού ελέγχου και αν συγκροτηθούν δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα το σημαντικό στο μαζικό κίνημα και στους εργαζόμενους που ήδη έχουν φορτωθεί τα βάρη αυτού του χρέους.

Αυτές οι πολιτικές μπορούν να ανατραπούν; “Εστιάζοντας στις εσωτερικές αιτίες, το πραγματικό πρόβλημα του χρέους είναι η διαρκώς διευρυνόμενη φοροαπαλλαγή του κεφαλαίου, με τη μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων, την υπόθαλψη της φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, τα χαριστικά πακέτα στις τράπεζες. Είναι ακόμα, η επιθετική πολιτική του ελληνικού κράτους και οι υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες που συνεπάγεται. Αν η άμεση φορολογία στην Ελλάδα βρισκόταν απλά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά την περίοδο 2000-2008, το Δημόσιο θα είχε εισπράξει φορολογικά έσοδα της τάξης των 95 δισ. ευρώ. Συνυπολογίζοντας τα έτη 2009 και 2010, προκύπτει ότι το ελληνικό Δημόσιο παραιτήθηκε υπέρ των υψηλών εισοδημάτων από έσοδα που αντιστοιχούν στο δάνειο που έλαβε από την τρόικα. (απόσπασμα από το κείμενο: Ποια επαναδιαπραγμάτευση χρέους; )

Οι εργαζόμενοι γνωρίζουν ότι “δεν τα φάγαμε μαζί” και δεν είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν κανένα χρέος. Αισθάνονται ότι έχουν υποστεί μια μεγάλη επίθεση στα εργασιακά και κοινωνικά τους δικαιώματα, και δεν βλέπουν φως για το πως θα αλλάξει αυτή η κατάσταση. Ούτε θα δουν από τα πορίσματα παρομοίων επιτροπών. Άλλες πρωτοβουλίες περιμένει ο κόσμος της εργασίας από τις δυνάμεις της Αριστεράς...

Για την ένοπλη συμπλοκή στου Ρέντη

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα ομάδα ελευθεριακών κομμουνιστών

Ήταν αναμενόμενο σήμερα όλοι οι δημοσιογράφοι να μιλήσουν για την "αγαπητή σε όλην την κοινωνία" ομάδα ΔΙ.ΑΣ. και για τον χαμό δύο "παιδιών". Για άλλη μια φορά, πατώντας πάνω στη χαζομάρα αυτών των ανθρώπων, που επιλέγουν να γίνουν αστυνομικοί και να καβαλάνε τα μηχανάκια ουσιαστικά μόνο και μόνο για να προστατέψουν τα συμφέροντα των μεγάλων αφεντικών παίρνοντας για αντίτιμο έναν μισθό και παράσημα επιδεικνυόμενης εξουσίας, οι δημοσιογράφοι άρχισαν να μιλούν για την αναγκαιότητα της περεταίρω αστυνόμευσης.Τους χρειάζεται πλέον άλλωστε γιατί η οργή του κόσμου αρχίζει κι αυτούς να τους ακουμπάει για τα καλά...

Έρχεται όμως στο μυαλό αναπάντεχα μια φράση του Πάσαρη, από τις πολλές εκείνες που ειπώθηκαν σε μια συνέντευξή του μέσα στη φυλακή και διακατέχονταν συνάμα από μία κάποια μανία αλλά και μία απίστευτη, τρομακτική θα μπορούσε να πει κανείς, λογική. Όταν κρατάς όπλο, έλεγε ο Πάσαρης, σημαίνει πως είσαι έτοιμος να σκοτώσεις αλλά και να σκοτωθείς. Αυτό λοιπόν ισχύει εδώ.

Η ελληνική αστυνομία στάθηκε αρκετά τυχερή τα τελευταία χρόνια σε ένοπλες συμπλοκές. Η συμπλοκή του Ρέντη ήταν μία από τις ελάχιστες αιματηρές εξαιρέσεις. Οι πόλεμοι, οφείλει κάποιος να θυμίσει, διεξάγονται ως επί το πλείστον από νεαρούς ανθρώπους που έχουν τον ρόλο του στρατιώτη, που καλούνται να σκοτώσουν αλλά μπορεί και να σκοτωθούν.

Η ελληνική αστυνομία αλλά και τα μμε πάσχισαν πολύ να φτιάξουν τον μύθο των "άτρωτων" νέων μηχανοκίνητων μονάδων. Τα μέλη τους φαίνεται να ζουν αυτόν τον "μύθο", εγκλωβισμένα μέσα στη στολή και τον οπλισμό τους σε μία επίδειξη εξουσίας. Δεν είναι τυχαίο πως η πλειοψηφία τους, όταν έφτανε στον τόπο που έχασαν τη ζωή τους οι δύο συνάδερφοί τους, δεν έβγαλαν ούτε καν το κράνος και το full-face. Άραγε, μπροστά στο σημείο που κάποιος σκοτώθηκε, δεν είθισται να βγάζουμε ό,τι φοράμε στο κεφάλι μας, καπέλο ή ...κράνος; To "μάχιμο" όμως ύφος τους τους εγκλώβισε ακόμα κι εδώ...

Μιλάνε λοιπόν για εγκληματικότητα. Και όντως, το να ληστεύονται περίπτερα με καλάσνικοφ είναι κάτι πολύ ακραίο. Όμως ποιος έχει οδηγήσει σε όλον αυτόν τον εξοπλισμό του κόσμου της παραβατικότητας; 'Οταν κυκλοφορούν στους δρόμους τσούρμα πάνοπλων και έτοιμων να πυροβολήσουν αστυνομικών, τί περιμένει κάποιος να κάνουν αυτοί που πρόκειται σίγουρα να παρανομήσουν; Δεν πρόκειται κι αυτοί να εξοπλιστούν καλύτερα για να αντιμετωπίσουν τους εκπροσώπους του νόμου; Και πού οδηγείται αυτή η ιστορία; Ασφαλώς, σε αιματηρές συμπλοκές...

Η παραβατικότητα αυτού του τύπου δεν μπορεί να σταματήσει μέσα από τη γενικευμένη αστυνομοκρατία. Όσο η ταξικότητα επιβάλλεται όλο και πιο κάθετα, όσο κάθε κοινωνική μονάδα διαλύεται στο χάος των μητροπόλεων και τη μιζέρια των επαρχιών, η παραβατικότητα θα αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς και θα γίνεται όλο και πιο βίαιη.

Κι όλοι αυτοί που καβαλάνε τις μηχανές κάνοντας τους σερίφηδες, το καλύτερο είναι να καθήσουν να σκεφτούν αν υπάρχει κάποιος παραπάνω λόγος, πέρα από το χιλιάρικο και τη μαγκιά, για να το κάνουν...

Τ.Κ.

Νέα δικαστική απόφαση απαγορεύει τις εργασίες κατασκευής ΧΥΤΑ στο Οβριόκαστρο

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα της "ΠΑΣΑ"

Μετά την νέα απόφαση επανέρχεται το ερώτημα: τι ακριβώς κάνουν τα ΜΑΤ στην Κερατέα, αφού ούτε εργασίες εκτελούνται, ούτε επιτρέπεται να εκτελεστούν;.

Το Ειρηνοδικείο Λαυρίου εμμένει στην απόφασή του για απαγόρευση των εργασιών στην περιοχή του Οβριόκαστρου, όπου σχεδιάζεται σε α΄φάση η κατασκευή Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων και σε β΄, Υπολειμμάτων.

Με την υπ΄αριθμ. 30/2011 απόφασή του, απέρριψε την αίτηση αναστολής εκτέλεσης, που είχε κατατεθεί από το ελληνικό Δημόσιο, κατά της πρωτόδικης (υπ. αριθμ. 199/2010) απόφασης του ίδιου δικαστηρίου.

Σε δήλωσή του ο δήμαρχος Λαυρεωτικής, Κώστας Λεβαντής, εξέφρασε την ικανοποίηση του για το αποτέλεσμα. «Δεν μπορούσε να γίνει και διαφορετικά, το δημόσιο δεν προσκόμισε κάτι νεότερο», είπε.

Μετά την νέα απόφαση επανέρχεται το ερώτημα:τι ακριβώς κάνουν τα ΜΑΤ στην Κερατέα, αφού ούτε εργασίες εκτελούνται, ούτε επιτρέπεται να εκτελεστούν.

Υπενθυμίζεται ότι η πρώτη απόφαση του Ειρηνοδικείου Λαυρίου απαγόρευε την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας στη συγκεκριμένη περιοχή έως ότου:

α) συντελεσθεί η αναγκαστική απαλλοτρίωση της εκτάσεως για την εκτέλεση της Α΄φάσης του ΧΥΤΑ Κερατέας,

β) εκπονηθούν οι μελέτες, που προβλέπονται από την εργολαβική σύμβαση, βάσει της οποίας κατέστησαν οι καθ’ ων ανάδοχοι αυτού του έργου,

γ) αποφανθούν οι αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες περί της μη υπάρξεως αρχαιολογικών ευρημάτων στον χώρο αυτό και

δ) εκδοθούν οι σχετικές πολεοδομικές άδειες για την εκτέλεση των εργασιών της εργολαβίας.

Ο δήμαρχος Λαυρεωτικής, κ. Λεβαντής σημείωσε ότι η απόφαση ισχύει μέχρι τη νεότερη απόφαση από το Εφετείο, όπου θα καταφύγει εκ νέου το Δημόσιο, δηλαδή τουλάχιστον μέχρι και τον Απρίλιο και κάλεσε τις δυνάμεις της αστυνομίας να αποχωρήσουν από την περιοχή.

Όπως είπε, υπάρχουν 400 άνδρες των ΜΑΤ, για περισσότερο από δύο μήνες, στην περιοχή, και πέραν του κόστους για το δημόσιο, εν μέσω οικονομικής κρίσης, «έχει γίνει απαγορευτική η διέλευση των κατοίκων προς τα αγροκτήματά τους, τα οποία αυτή την εποχή απαιτούν φροντίδα». Σημείωσε πως με την αποχώρηση της αστυνομίας και των τριών εργατικών οχημάτων από το Οβριόκαστρο θα αποκλιμακωθεί η ένταση και θα συνεχιστεί υπό νέους όρους και ο διάλογος, που άνοιξε με το υπουργείο.

ΜΕΤΩΠΟ: ΒΑΘΙΑ ΛΥΠΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΩΝ ΔΥΟ ΝΕΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ

Σήμερα το πρωί  (02-02-11), στην ημερίδα της Περιφέρειας Αττικής για τα απορρίμματα, ο Αλ. Αλαβάνος αναφέρθηκε στον θάνατο των δύο αστυνομικών:

"Έκφράζουμε τη βαθιά μας λύπη που δύο νέοι εργαζόμενοι των 600 ευρώ, παιδιά 22 και 23 ετών, αστυνομικοί, έχασαν τη ζωή τους στη μάχη με το οργανωμένο έγκλημα. Άς σκεφθούμε όλοι. Αντί η κυβέρνηση να αξιοποιεί κονδύλια, τεχνολογία, ανθρώπινο δυναμικό για να επιτίθεται στον λαό της Κερατέας ή στις διαδηλώσεις των εργαζομένων, θα έπρεπε να τα συγκεντρώνει στη μάχη ενάντια στην εγκληματικότητα, που αναπτύσσεται ταχύτατα λόγω της κρίσης, προφυλάσσοντας τη ζωή και των πολιτών και των ίδιων των αστυνομικών"

Πρωτοβουλία για τη συγκρότηση ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΘΕΜΑ: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΤΙΣ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ

Την Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, 1ος όροφος) στις 12.00 το μεσημέρι θα παρουσιαστεί στους εκπροσώπους του Τύπου η Πρωτοβουλία για τη Συγκρότηση Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του δημόσιου χρέους.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου θα δοθούν στη δημοσιότητα οι δεκάδες υπογραφές προσωπικοτήτων που έχουν μέχρι στιγμής συγκεντρωθεί από την Ελλάδα και το εξωτερικό και ζητούν να ανοίξουν επιτέλους τα βιβλία του δημόσιου χρέους και να μάθει ο ελληνικός λαός τι οφείλει και σε ποιόν και υπό ποιούς όρους δανείστηκε.

Επίσης, θα γίνουν γνωστές οι επόμενες κινήσεις της Πρωτοβουλίας για τη συγκρότηση Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου κι ειδικότερα ανοιχτή δημόσια εκδήλωση και διεθνές συνέδριο με θέμα το δημόσιο χρέος που ήδη προετοιμάζονται.

Στο πάνελ θα συμμετέχουν: Νάντια Βαλαβάνη (συγγραφέας), Κατρούγκαλος Γιώργος (καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου), Κώστας Λαπαβίτσας (καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας), Παναγιώτης Λαφαζάνης (βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ), Παπασπύρος Σπύρος (πρόεδρος ΑΔΕΔΥ), Σοφία Σακοράφα (ανεξάρτητη βουλευτής) και Διονύσης Τσακνής (μουσικοσυνθέτης). Θα συντονίζει ο Λεωνίδας Βατικιώτης.

Περισσότερες πληροφορίες στα τηλέφωνα: 6933323651 (Αριάδνη Αλαβάνου), 6972826665 (Λεωνίδας Βατικιώτης), 6936699586 (Αλίκη Βεγίρη), 2109420681 (Γιώργος Μητραλιάς), Δέσποινα Σπανού (6977278008), Γιάννης Τόλιος (6973032642) και 6977220783 (Στάθης Χατζόπουλος).

Κρίση, εξέγερση, στρατηγική

Δημοσιεύουμε το κείμενο "Κρίση, εξέγερση, στρατηγική" του Π. Σ. γιατί είναι κατεξοχήν ένα πολιτικό κείμενο το οποίο θέτει αρκετά σημαντικά ζητήματα για την πολιτική συγκυρία και την Αριστερά. Αποτελεί εξαίρεση σε σχέση με άλλα κείμενα που αυτοπεριορίζονται και  αυτοκαταναλώνται σε οικονομίστικες προσεγγίσεις για την κρίση του χρέους της χώρας και κατά συνέπεια σε εξίσου οικονομίστικες προσεγγίσεις για την "πολιτική γραμμή" διεξόδου από αυτή την κρίση

του Παναγιώτη Σωτήρη

Η τρέχουσα καπιταλιστική κρίση έχει δείξει προ πολλού ότι δεν είναι απλώς μια κρίση στη σφαίρα της κυκλοφορίας ή του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά μια δομική καπιταλιστική κρίση, που αφορά όλες τις πλευρές της καπιταλιστικής παραγωγής και αναπαραγωγής. Η έξοδος από αυτή προϋποθέτει τη διατύπωση από τη μεριά των αστών ενός νέου κοινωνικού, οικονομικού και τεχνολογικού παραδείγματος, που ακόμη δεν έχει διατυπωθεί. Αυτό διαμορφώνει το υλικό υπόβαθρο μιας πραγματικής κρίσης στρατηγικής για τις αστικές τάξεις, όσο και εάν αναδιπλώνονται σε έναν παροξυσμό αντιλαϊκών μέτρων και μια «φυγή προς τα εμπρός».

Αυτό αποτυπώνεται στη συνολικότερη κρίση και μετάλλαξη του σχεδίου της Ευρωπαϊκής ενοποίησης. Η αρχιτεκτονική της ΟΝΕ και το κοινό νόμισμα μετατρέπεται πια σε ένα μηχανισμό που επιδεινώνει τις κρισιακές τάσεις, παροξύνει το πρόβλημα του χρέους, οδηγεί όχι πια σε αναδιάρθρωση αλλά σε κοινωνική αποδιάρθρωση. Η προτεινόμενη Γερμανογαλλική «Ευρωπαϊκή Οικονομική Διακυβέρνηση», απλώς θα οξύνει ακόμη περισσότερο αυτές τις αντιφάσεις.

Η κρίση της αστικής στρατηγικής συμπίπτει με την είσοδο σε έναν νέο ιστορικό κύκλο με κύριο χαρακτηριστικό την όξυνση των κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων, έναν κύκλο που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε οριακά εξεγερσιακό. Αυτό το στοιχείο δεν αφορά μόνο τις κοσμοϊστορικές εξελίξεις στη Βόρεια Αφρική και τον Αραβικό κόσμο, με όλο το μήνυμα ελπίδας που στέλνει εκεί η αποφασιστικότητα, μαχητικότητα και επινοητικότητα των λαϊκών μαζών. Αφορά, προοπτικά, και σχηματισμούς όπως η Ελλάδα. Στην πραγματικότητα η ελληνική κοινωνία έχει μπει σε μια φάση όπου η κοινωνική αντιπαράθεση μπορεί να πάρει εξεγερσιακή μορφή. Και δεν μιλάμε μόνο για το Δεκέμβρη του 2008 που τρόμαξε τα αστικά επιτελεία. Όταν η ανυπακοή στα πανάκριβα διόδια και εισιτήρια από παραδειγματική χειρονομία γίνεται μαζική πρακτική, όταν αρκετές κλαδικές κινητοποιήσεις κλιμακώνονται γρήγορα προς την κατεύθυνση της απεργίας διαρκείας, όταν στρώματα όπως οι γιατροί προχωρούν σε καταλήψεις Υπουργείων και θεωρούν συμμάχους τους άλλους απεργούς, όταν στην Κερατέα διεξάγεται, εδώ και μήνες, ένας πραγματικός πόλεμος με τις δυνάμεις καταστολής, όταν αυθόρμητα στις διαδηλώσεις τα συνθήματα που παραπέμπουν σε άτακτη φυγή της κυβέρνησης έχουν μεγαλύτερη απήχηση από τα συγκεκριμένα αιτήματα των κλάδων, όταν προχτές στο Σύνταγμα χιλιάδες νέοι και εργαζόμενοι άντεξαν απέναντι σε αλλεπάλληλα κύματα επιθέσεων από την μεριά των συμμοριών της κρατικής αλητείας, γίνεται σαφές ότι έχουμε περάσει σε μια φάση κλιμάκωσης χωρίς προηγούμενο των κοινωνικών συγκρούσεων.

Ο συνδυασμός ανάμεσα στην βαθύτερη κρίση στρατηγικής που συμπυκνώνει η συγκυρία της οικονομικής, κρίσης, στην εξάντληση της όποιας ηγεμονικής απήχησης μπορεί να είχε ο «υπαρκτός νεοφιλελευθερισμός», και στην όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων στο όριο ενός εξεγερσιακού κύκλου, συμπυκνώνει το υπαρκτό ενδεχόμενο μιας ηγεμονικής κρίσης για τις δυνάμεις του κεφαλαίου.

Στην Ελλάδα αυτό είναι ακόμη πιο έντονο, με την εμφανή εξάντληση του «αναπτυξιακού υποδείγματος» του ελληνικού καπιταλισμού, που είχε στηριχτεί στις εισροές από την ΕΕ, τη φτηνή μεταναστευτική εργασία και τις πολυεπίπεδες μορφές επιδότησης του κεφαλαίου. Η «δημιουργική καταστροφή» που επιλέγουν οι νεοφιλελεύθεροι εμπνευστές του μνημονίου και η απόπειρα σαρωτικής αλλαγής του συσχετισμού δύναμης προς όφελος του κεφαλαίου, απλώς επιταχύνει μια ευρύτερη πραγματική καταστροφή συλλογικών παραγωγικών δυνατοτήτων, αποκαρδιώνει μια ολόκληρη κοινωνία, συνιστά συνθήκη πραγματικής κοινωνικής παρακμής. Γι’ αυτό και το αστικό πολιτικό σύστημα, ανίκανο να προσφέρει οποιαδήποτε έστω και χαραμάδα «θετικής προοπτικής» αναδιπλώνεται στη λογική του «αυτόματου πιλότου» και της αναμονής, μήπως και αποφευχθεί η μοιραία κοινωνική και πολιτική έκρηξη. Η επένδυση στο ρατσισμό, την ξενοφοβία, τα πιο σκοτεινά και αυταρχικά νεοσυντηρητικά αντανακλαστικά δύσκολα μπορεί να αποτρέψει την όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων.