Λόγοι διαφωνίας…

 
(ένα σχόλιο στο κείμενο του Α. Μπαλτά "Λόγοι διαφωνίας")

Η «διαφωνία» και ο «διάλογος» είναι πολιτικές πρακτικές που αποτυπώνουν μορφές επικοινωνίας ανάμεσα στα υποκείμενα που συμμετέχουν σε αυτές. Υπερκαθορίζονται όμως από τον γενικότερο χαρακτήρα των σχέσεων (ενότητας και αντιθέσεων) που υφίστανται ανάμεσα σε αυτά τα υποκείμενα. Δεν έχουν τον αφηρημένο  και αυθύπαρκτο χαρακτήρα, τον οποίο τους αποδίδει «αξιωματικά» ο Α. Μπαλτάς . Γιαυτό, το «λειτουργικό νόημα» το οποίο προσπαθεί να προσδιορίσει στο κείμενό του στην έννοια της «διαφωνίας», δεν μπορεί να είναι τίποτα άλλο εκτός από «κώδικας ηθικής» που επιχειρεί να διακρίνει την «γνήσια» διαφωνία από την «πλαστή».

Στην πραγματικότητα όμως η προβολή και η έκφραση της διαφωνίας καθώς και ο σχετικός διάλογος  δεν μπορούν να υποταχθούν στον «κώδικα ηθικής» του Α. Μπαλτά γιατί οι κυρίαρχες πολιτικές πρακτικές διαχείρισης των «διαφωνιών» δεν αποβλέπουν στην γόνιμη «επίλυσή» τους, αλλά αντίθετα στο ακόμα μεγαλύτερο ξεκαθάρισμα και στην προβολή της «διαφορετικότητάς» τους. Αυτό συμβαίνει γιατί ο «διάλογος» απευθύνεται ως μορφή επικοινωνίας προς τρίτους: Ο «αποδέκτης» του διαλόγου είναι το «κοινό» , αυτό  προσπαθεί να προσεταιριστεί μέσα απ’  τον «διάλογο», η μια άποψη ενάντια  στην άλλη.

Πράγματι, δεν θα διαφωνήσουμε στην περιγραφή του Α. Μπαλτά: "Συχνά συναντάμε "πολιτικές διαφωνίες" που δεν είναι καθαυτό διαφωνίες. Έτσι έχουμε, ας πούμε, τη διαφωνία - καταφύγιο ή τη διαφωνία - πείσμα, όπου επιμένω να διαφωνώ γιατί φοβάμαι ότι ο αντίδικος θα με καθυποτάξει. Έχουμε τη διαφωνία - άλλοθι, όπου υπονοώ πως διαφωνώ για να έχω το ελεύθερο να πράττω άλλα. Έχουμε τη διαφωνία - πρόσχημα, όπου δηλώνω πως διαφωνώ στο Α για να αποκρύψω ότι επιδιώκω πράγματα πολύ διαφορετικά από ό,τι είναι ή συνεπάγεται το Α. Και ο κατάλογος παραμένει ανοιχτός." Όμως ο Α. Μπαλτάς δεν δίδει καμία εξήγηση γιατί αυτά τα φαινόμενα εμφανίζονται και μάλιστα γιατί είναι κυρίαρχα. Θεραπεία χωρίς διάγνωση δεν γίνεται. Επίσης,η επίκληση "κωδίκων" δεοντολογίας, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια τεχνική της "εξουσίας" που λειτουργεί με όρους "κυριαρχίας"...

Ως γνωστόν η έκβαση της πολιτικής διαπάλης δεν προσδιορίζεται από τον «διάλογο» που διεξάγεται αλλά από την ανατροπή συσχετισμών. Μάλιστα, οι «σωστές ιδέες» συνήθως δεν είναι αυτές που βγαίνουν νικητές μέσα από αυτή την διαπάλη. Επίσης δεν «εμπλουτίζονται» όταν εμβαπτίζονται σε αυτή την μορφή διάλογου αλλά  μόνον όταν δοκιμάζονται - μέσα από ρήξεις και ανταγωνισμούς - στην «πράξη», όπου και αποκτούν «υλική υπόσταση». Ο «διάλογος» δεν είναι παρά  μια πρακτική που προσδιορίζεται από στους γενικότερους όρους και τις αντιθέσεις που χαρακτηρίζουν τα επίδικα αυτής της διαπάλης. Είναι φανερό στον καθένα ότι η «διαφωνία» της κυβέρνησης με την αξιωματική αντιπολίτευση - λόγω του ανταγωνιστικού χαρακτήρα που έχουν οι μεταξύ τους αντιθέσεις - δεν είναι διαχειρίσιμη με τους «κανόνες» που προσδιορίζει ο Α. Μπαλτάς στο κείμενό του. Μπορεί όμως να είναι διαχειρίσιμη η «διαφωνία»  στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ με αυτούς τους όρους;

Οι «διαφωνίες» εντός του ΣΥΡΙΖΑ, δεν μπορούν να αποκτήσουν την «γονιμότητα της γνήσιας διαφωνίας» που αναζητεί ο Α. Μπαλτάς στο άρθρο του, για τον ίδιο λόγο που δεν την είχαν αποκτήσει τόσα χρόνια και στον μακαρίτη τον ΣΥΝασπισμό. Και εκεί υπήρχαν ανάλογοι "κώδικες δεοντολογίας", αλλά είδαμε το αποτελεσμα... Γιαυτό το θέμα όμως έχουμε αναφερθεί αναλυτικά σε άλλα κείμενά μας και δεν θα επανέλθουμε ξανά εδώ.