ΦΩΤΙΑ ΣΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΕΠΙΤΕΛΕΙΑ!
Αγωνιζόμαστε για την "ΣΥσπείρωση της ΡΙΖοσπαστικής Αριστεράς" στην κατεύθυνση της κοινής δράσης στους μαζικούς χώρους και τα κοινωνικά κινήματα, και παράλληλα για την πολιτική της συγκρότηση σε ένα ενιαίο αμεσοδημοκρατικό πολιτικό φορέα
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα στρατηγική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα στρατηγική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 3 Οκτωβρίου 2024

ΣΥΡΙΖΑ: «ὁδηγοὶ τυφλοί, οἱ διυλίζοντες τὸν κώνωπα, τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες»



( Μερικές παρατηρήσεις για τη “δημοκρατία” στον ΣΥΡΙΖΑ και τη στρατηγική του “δημοκρατικού δρόμου προς τον σοσιαλισμό” )

του Γιώργου Καλαντζόπουλου


Πρόσφατα ο Α. Αλαβάνος  σε μια από τις σπάνιες δημόσιες εμφανίσεις του, δήλωσε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα βρίσκεται εκτός Αριστεράς. Θα προσέθετα ότι, μετά το κοινοβουλευτικό πραξικόπημα του 15, που ανέτρεψε το δημοψήφισμα του ΟΧΙ, ο Αλέξης Τσίπρας και το κόμμα του έθεσαν τον εαυτό τους εκτός των πλαισίων της αστικής δημοκρατίας.

Τι άλλο μπορεί να σημαίνει η περιφρόνηση της λαϊκής βούλησης, όπως αυτή αποτυπώθηκε στην ύψιστη θεσμική μορφή της λαϊκής κυριαρχίας εντός του αστικού κοινοβουλευτικού συστήματος, το δημοψήφισμα;

Ποίο ήταν τελικά το “αριστερό” επιχείρημα για αυτή την ανατροπή, τη στιγμή της πιο ταξικά πολωμένης συγκυρίας από την μεταπολίτευση μέχρι σήμερα; Ίδιο με το “χουντικό” για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου: για το καλό “πατρίδας”!… [1]


Αν ρίξουμε μια ματιά στα πολιτικά ντοκουμέντα και τις διακηρύξεις του ΣΥΡΙΖΑ, θα διαπιστώσουμε ότι η έννοια της λαϊκής κυριαρχίας περιγράφεται ως “διεύρυνση” των θεσμών όπου αυτή κατοχυρώνεται, είτε ως αυτοθέσμιση νέων, όχι όμως ως ακύρωση και απαξίωση τους...

Είναι προφανές ότι η ανατροπή του δημοψηφίσματος είναι μια πολιτική πράξη σε πλήρη ρήξη με τη στρατηγική του του “δημοκρατικού δρόμου προς τον σοσιαλισμό”.

Όμως δεν είναι ούτε η πρώτη, ούτε η μοναδική!

Μην λησμονούμε επίσης ότι η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ ήταν άδειο πουκάμισο στην πορεία της ανόδου του προς την κυβερνητική εξουσία:

Ο “δημοκρατικός δρόμος για τον σοσιαλισμό” προβλέπει ότι η λαϊκή εξουσία οικοδομείται από τα κάτω. Αυτό σημαίνει - όπως περιγράφεται στα πολιτικά του ντοκουμέντα - ότι ξεκινάει από τις λαϊκές λεωφόρους της τοπικής αυτοδιοίκησης και του εργατικού κινήματος - από αυτούς τους «πυλώνες» της λαϊκής εξουσίας. Προχωράει με πειράματα αυτοδιαχείρισης και της κοινωνικής οικονομίας. Παράλληλα, στον πολιτικό συσχετισμό αυτή η πορεία σηματοδοτεί την οικοδόμηση ενός «μαζικού» κόμματος, που διατηρεί την αυτονομία του απέναντι από το κράτος και το κεφάλαιο. Αυτά περιέγραφε η «στρατηγική»…

- Πώς λοιπόν συνέβη ο “αριστερός” ΣΥΡΙΖΑ, ένα κόμμα με πολύ μικρό αριθμό μελών, το οποίο συντρίβεται στις μάχες της τοπικής αυτοδιοίκησης, έχει περιθωριακή συμμετοχή στα συνδικάτα και περιορισμένη παρουσία στο κίνημα, να κερδίζει την μάχη της ανάληψης της κυβερνητικής ευθύνης;

Είναι σίγουρο, ότι καμία από αυτές τις προϋποθέσεις που προέβλεπε η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ για την άνοδο στην κυβερνητική εξουσία ως “αριστερό” κόμμα δεν πραγματώθηκε! Η δική μου απάντηση είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πριν παραδοθεί στους δανειστές και την τρόικα, είχε παραδοθεί στο “κράτος”. Η δική σας ποιά είναι;

Ας δεχτούμε ότι το ζάρι ιστορίας ήταν εκείνο που έδωσε στο ΣΥΡΙΖΑ τη δυνατότητα να κυβερνήσει την χώρα και όχι η “στρατηγική” του. Άρπαξε λοιπόν αυτή την “ευκαιρία” και προχώρησε…

Οποιαδήποτε μορφή κυβερνητικότητας για να θεωρείται αριστερή θα πρέπει να έχει τον χαρακτήρα της εμπέδωσης και της διεύρυνσης της «λαϊκής κυριαρχίας». Ας δούμε λοιπόν μερικά χαρακτηριστικά της “αριστερής” κυβερνητικότητας του ΣΥΡΙΖΑ.

Ας ξεκινήσουμε από τα απλά, εκείνα που αφορούν στοιχειώδεις δημοκρατικές προϋποθέσεις στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού συστήματος: Όταν οι πολίτες εγκαλούνται να ψηφίσουν ένα κόμμα, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ενημερωμένοι για τα προγράμματα των κομμάτων και πως σκοπεύουν να τα κάνουν πράξη.


Αλέξης Τσίπρας  VS  Άνγκελα Μέρκελ

Η σύγκριση της κυβερνητικότητας του Αλέξη Τσίπρα σε σχέση με την κυβερνητικότητας της Άνγκελα Μέρκελ σε αυτό το ζήτημα είναι αρκετά αποκαλυπτική!

Ακόμα και η Μέρκελ, φαντάζει πολύ πιο δημοκρατική από τον Αλέξη Τσίπρα, αφού για να συγκυβερνήσει προηγήθηκε μακρόχρονη και επίπονη διαπραγμάτευση με τους συνεταίρους της (με τους οποίους οι διαφορές που την χώριζαν δεν ήταν τόσο μεγάλες όσες του “αριστερού” ΣΥΡΙΖΑ με το “ακροδεξιό” πολιτικό μόρφωμα των ΑΝΕΛ), με διαφανή τα επίδικα της διαπραγμάτευσης, η οποία και κατέληξε σε ένα λεπτομερές δημοσιοποιημένο πρόγραμμα, που περιέγραφε τις κατευθύνσεις της πολιτικής που θα ασκούσε ο κυβερνητικός συνασπισμός.

Ο ΣΥΡΙΖΑ πρόβαλε προεκλογικά ως κυβερνητικό πρόγραμμα το “πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης”, το οποίο – ανεξάρτητα το πως μπορεί να αξιολογηθεί – δεν ήταν το «κυβερνητικό πρόγραμμα» της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ!



Τους όρους της μυστικής πολιτικής συμφωνίας για αυτή την συγκυβέρνηση κανείς δεν τους γνώριζε (ποτέ δεν αποτυπώθηκαν σε κάποιο δημόσιο ή κομματικό ντοκουμέντο). Κάποιοι αποκαλύφθηκαν εκ των υστέρων στην πράξη, και τότε συνήθως προέκυπτε το ερώτημα: «ποιός κυβερνά αυτή την χώρα;» ( ένα παράδειγμα εδώ: Μια απάντηση στο ερώτημα του Δ. Ψαρά: “Ποιος (συν)κυβερνά αυτόν τον τόπο;” ).


H δημοκρατία στην αριστερή κυβερνητικότητα μπορεί υπάρχει μόνον ως προϋπόθεση, δεν είναι στόχος προς επίτευξη.


1. Η “απλή αναλογική” στο κρεβάτι του Προκρούστη...

Από μικρός, εκείνο που γνώριζα για την Αριστερά είναι ότι διεκδικεί στα πλαίσια της κουτσουρεμένης αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ως εκλογικό σύστημα την ανόθευτη “απλή αναλογική”, ως το πλέον αντιπροσωπευτικό σύστημα έκφρασης της λαϊκής βούλησης. Μάλιστα διεκδικεί να κατοχυρωθεί συνταγματικά, ώστε οι εκάστοτε κυβερνήσεις να μην έχουν τη δυνατότητα τροποποίησης του εκλογικού συστήματος ανάλογα με ευκαιριακές κομματικές σκοπιμότητες. Με αυτή τη λογική, η “απλή αναλογική” εντάσσεται στον “δημοκρατικό δρόμο για τον σοσιαλισμό”...

Τι έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ, εξ ονόματος μιας κυβέρνηση της Αριστεράς, για ένα ζήτημα μάλιστα που ήταν έξω από την ατζέντα των διαπραγματεύσεων με την τρόικα και το ΔΝΤ και είχε “λυμένα” τα χέρια του να το χειριστεί όπως επιθυμούσε;

Μην ξεχνάμε πως το 2019 η ΝΔ την αυτοδυναμία δεν την κέρδισε με το σπαθί της, ούτε της τη χάρισε ο λαός. Δεν ήταν προϊόν κανενός κοινωνικού συσχετισμού. Ήταν απλά ένα δωράκι του “εκλογικού συστήματος” που ο Αλέξης είχε σκοπό να χαρίσει στον εαυτό του. Όμως ο ταχυδρόμος αλλού το παρέδωσε… (περισσότερα εδώ: Πως έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ τον Κυριάκο πρωθυπουργό (με αυτοδυναμία μάλιστα)... )

Τετάρτη 7 Φεβρουαρίου 2024

Περί “στρατηγικής”…



 (από τον προσυνεδριακό διάλογο του ΜέΡΑ25)


του Γιώργου Καλαντζόπουλου

Η στρατηγική για την Αριστερά αφορά στο προσδιορισμό των ικανών και αναγκαίων συνθηκών για την μετάβαση σε μια “σοσιαλιστική κοινωνία”.

Οι απαντήσεις στα “στρατηγικά” ερώτημα θα πρέπει να αναζητηθούν κυρίως στο χώρο της θεωρίας, δεν προκύπτουν μόνο από την ανάλυση της συγκυρίας.

Ένα από τα πρώτα ζητήματα που είχαν αναδειχθεί στην ιστορία της, ήταν κατάληψη κρατικής της εξουσίας ως αναγκαία συνθήκη για να πραγματοποιηθεί αυτός ο μετασχηματισμός. Το αμέσως επόμενο σχετικό ζήτημα είναι: τι μορφής κόμμα θα είναι αυτό που θα διεκπεραιώσει αυτό τον στρατηγικό στόχο.

Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα η απάντηση της Αριστεράς στο τι στρατηγική θα ακολουθήσει, προσδιορίστηκε κυρίως σε σχέση με την απάντηση στο ερώτημα για την κατάληψη της κρατικής εξουσίας: “ένοπλος αγώνας” ή “ειρηνικό πέρασμα”. Το καθοριστικό “θεωρητικό” ζήτημα για την απάντηση τι είναι το αστικό κράτος: αν μπορεί να “μετασχηματιστεί” ή θα πρέπει να “καταστραφεί” και στην θέση του να δημιουργηθεί μια νέα μορφή κοινωνική οργάνωση της “λαϊκής εξουσίας”. Η ιστορία των σοσιαλιστικών επαναστάσεων του προηγούμενου αιώνα ανέδειξε τα θεωρητικά κενά σε αυτές τις στρατηγικές προσεγγίσεις, αναδεικνύοντας ότι η κατάληψη της κρατικής εξουσίας δεν είναι επαρκής όρος για τον κοινωνικό μετασχηματισμό. Το ζήτημα εντοπίζεται στην μορφή και την διαχείριση αυτής της εξουσίας και τι χαρακτηριστικά αυτή θα έχει.

Μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο ο προβληματισμός πήρε τον χαρακτήρα αυτού που ονομάζουμε σήμερα Δημοκρατικό δρόμο προς τον σοσιαλισμό, με κάποιες διακριτές παραλλαγές ανάμεσα στα κομμουνιστικά κόμματα της Δύσης.

Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011

Κρίση, εξέγερση, στρατηγική

Δημοσιεύουμε το κείμενο "Κρίση, εξέγερση, στρατηγική" του Π. Σ. γιατί είναι κατεξοχήν ένα πολιτικό κείμενο το οποίο θέτει αρκετά σημαντικά ζητήματα για την πολιτική συγκυρία και την Αριστερά. Αποτελεί εξαίρεση σε σχέση με άλλα κείμενα που αυτοπεριορίζονται και  αυτοκαταναλώνται σε οικονομίστικες προσεγγίσεις για την κρίση του χρέους της χώρας και κατά συνέπεια σε εξίσου οικονομίστικες προσεγγίσεις για την "πολιτική γραμμή" διεξόδου από αυτή την κρίση


του Παναγιώτη Σωτήρη

Η τρέχουσα καπιταλιστική κρίση έχει δείξει προ πολλού ότι δεν είναι απλώς μια κρίση στη σφαίρα της κυκλοφορίας ή του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά μια δομική καπιταλιστική κρίση, που αφορά όλες τις πλευρές της καπιταλιστικής παραγωγής και αναπαραγωγής. Η έξοδος από αυτή προϋποθέτει τη διατύπωση από τη μεριά των αστών ενός νέου κοινωνικού, οικονομικού και τεχνολογικού παραδείγματος, που ακόμη δεν έχει διατυπωθεί. Αυτό διαμορφώνει το υλικό υπόβαθρο μιας πραγματικής κρίσης στρατηγικής για τις αστικές τάξεις, όσο και εάν αναδιπλώνονται σε έναν παροξυσμό αντιλαϊκών μέτρων και μια «φυγή προς τα εμπρός».

Αυτό αποτυπώνεται στη συνολικότερη κρίση και μετάλλαξη του σχεδίου της Ευρωπαϊκής ενοποίησης. Η αρχιτεκτονική της ΟΝΕ και το κοινό νόμισμα μετατρέπεται πια σε ένα μηχανισμό που επιδεινώνει τις κρισιακές τάσεις, παροξύνει το πρόβλημα του χρέους, οδηγεί όχι πια σε αναδιάρθρωση αλλά σε κοινωνική αποδιάρθρωση. Η προτεινόμενη Γερμανογαλλική «Ευρωπαϊκή Οικονομική Διακυβέρνηση», απλώς θα οξύνει ακόμη περισσότερο αυτές τις αντιφάσεις.

Η κρίση της αστικής στρατηγικής συμπίπτει με την είσοδο σε έναν νέο ιστορικό κύκλο με κύριο χαρακτηριστικό την όξυνση των κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων, έναν κύκλο που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε οριακά εξεγερσιακό. Αυτό το στοιχείο δεν αφορά μόνο τις κοσμοϊστορικές εξελίξεις στη Βόρεια Αφρική και τον Αραβικό κόσμο, με όλο το μήνυμα ελπίδας που στέλνει εκεί η αποφασιστικότητα, μαχητικότητα και επινοητικότητα των λαϊκών μαζών. Αφορά, προοπτικά, και σχηματισμούς όπως η Ελλάδα. Στην πραγματικότητα η ελληνική κοινωνία έχει μπει σε μια φάση όπου η κοινωνική αντιπαράθεση μπορεί να πάρει εξεγερσιακή μορφή. Και δεν μιλάμε μόνο για το Δεκέμβρη του 2008 που τρόμαξε τα αστικά επιτελεία. Όταν η ανυπακοή στα πανάκριβα διόδια και εισιτήρια από παραδειγματική χειρονομία γίνεται μαζική πρακτική, όταν αρκετές κλαδικές κινητοποιήσεις κλιμακώνονται γρήγορα προς την κατεύθυνση της απεργίας διαρκείας, όταν στρώματα όπως οι γιατροί προχωρούν σε καταλήψεις Υπουργείων και θεωρούν συμμάχους τους άλλους απεργούς, όταν στην Κερατέα διεξάγεται, εδώ και μήνες, ένας πραγματικός πόλεμος με τις δυνάμεις καταστολής, όταν αυθόρμητα στις διαδηλώσεις τα συνθήματα που παραπέμπουν σε άτακτη φυγή της κυβέρνησης έχουν μεγαλύτερη απήχηση από τα συγκεκριμένα αιτήματα των κλάδων, όταν προχτές στο Σύνταγμα χιλιάδες νέοι και εργαζόμενοι άντεξαν απέναντι σε αλλεπάλληλα κύματα επιθέσεων από την μεριά των συμμοριών της κρατικής αλητείας, γίνεται σαφές ότι έχουμε περάσει σε μια φάση κλιμάκωσης χωρίς προηγούμενο των κοινωνικών συγκρούσεων.

Ο συνδυασμός ανάμεσα στην βαθύτερη κρίση στρατηγικής που συμπυκνώνει η συγκυρία της οικονομικής, κρίσης, στην εξάντληση της όποιας ηγεμονικής απήχησης μπορεί να είχε ο «υπαρκτός νεοφιλελευθερισμός», και στην όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων στο όριο ενός εξεγερσιακού κύκλου, συμπυκνώνει το υπαρκτό ενδεχόμενο μιας ηγεμονικής κρίσης για τις δυνάμεις του κεφαλαίου.

Στην Ελλάδα αυτό είναι ακόμη πιο έντονο, με την εμφανή εξάντληση του «αναπτυξιακού υποδείγματος» του ελληνικού καπιταλισμού, που είχε στηριχτεί στις εισροές από την ΕΕ, τη φτηνή μεταναστευτική εργασία και τις πολυεπίπεδες μορφές επιδότησης του κεφαλαίου. Η «δημιουργική καταστροφή» που επιλέγουν οι νεοφιλελεύθεροι εμπνευστές του μνημονίου και η απόπειρα σαρωτικής αλλαγής του συσχετισμού δύναμης προς όφελος του κεφαλαίου, απλώς επιταχύνει μια ευρύτερη πραγματική καταστροφή συλλογικών παραγωγικών δυνατοτήτων, αποκαρδιώνει μια ολόκληρη κοινωνία, συνιστά συνθήκη πραγματικής κοινωνικής παρακμής. Γι’ αυτό και το αστικό πολιτικό σύστημα, ανίκανο να προσφέρει οποιαδήποτε έστω και χαραμάδα «θετικής προοπτικής» αναδιπλώνεται στη λογική του «αυτόματου πιλότου» και της αναμονής, μήπως και αποφευχθεί η μοιραία κοινωνική και πολιτική έκρηξη. Η επένδυση στο ρατσισμό, την ξενοφοβία, τα πιο σκοτεινά και αυταρχικά νεοσυντηρητικά αντανακλαστικά δύσκολα μπορεί να αποτρέψει την όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων.

ΑΛΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ