Ελλάδα: Οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση

Το χρέος που απαιτούν να πληρώσει η Ελλάδα είναι επονείδιστο

Αναδημοσίευση από το "contra-xreos.gr"

του Eric Toussaint

Μετάφραση στα ελληνικά: Christine Cooreman
Τελική Αναθεώρηση: Θάνος Κονταργύρης

Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η ελληνική κρίση που ξέσπασε το 2010 προήλθε από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα. Δεν είναι αποτέλεσμα υπέρμετρων δημόσιων δαπανών. Το υποτιθέμενο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας σχεδιάστηκε για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ιδιωτών τραπεζιτών καθώς και των χωρών που κυριαρχούν στην ευρωζώνη. Η υιοθέτηση του ευρώ από την Ελλάδα έπαιξε καίριο ρόλο μεταξύ των παραγόντων που συνέβαλαν στην κρίση. Η ανάλυση που περιέχεται σε αυτό το κείμενο παρουσιάστηκε στην Αθήνα, την 6η Δεκεμβρίου 2016, κατά την συνάντηση της Ελληνικής Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους.

Για την περίοδο 1996-2008, εκ πρώτης όψεως, η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας μοιάζει με σαξές στόρυ! Η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, από το 2001, στην ευρωζώνη μοιάζει να πετυχαίνει. Το ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης είναι υψηλό, υψηλότερο από αυτό των πιο ισχυρών οικονομιών της Ευρώπης.

Χρέος τα πρώτα 5000 χρόνια

...Ένας βαβυλώνιος χωρικός μπορεί να είχε πληρώσει ένα γενναίο ποσό σε ασήμι στα πεθερικά του, για να επισημοποιήσει το γάμο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν του άνηκε η σύζυγός του. Σίγουρα δεν μπορούσε να αγοράσει ή να πουλήσει τη μητέρα των παιδιών του. Όμως όλα αυτά μπορούσαν να αλλάξουν αν αυτός έπαιρνε ένα δάνειο. Αν αποδεικνυόταν επισφαλής, οι πιστωτές του μπορούσαν αρχικά να του κατασχέσουν τα πρόβατα και τα έπιπλά του, έπειτα το σπίτι του, χωράφια, τους οπωρώνες και τελικά να του πάρουν τη σύζυγο, το παιδιά, ακόμα και τον ίδιο σαν χρεωστικούς «δουλοπάροικους», μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα (το οποίο καθώς οι πόροι του εξαφανιζόταν γινόταν ολοένα και δυσκολότερο). Το χρέος ήταν αυτό που κατέστησε δυνατό να φανταστούμε το χρήμα, ως οτιδήποτε σχετικό με τη σημερινή του έννοια και γι’ αυτό επίσης να γεννήσει αυτό που αποκαλούμε «αγορά»: μια αρένα όπου οτιδήποτε μπορεί να πουληθεί και να αγοραστεί, γιατί όλα τα αντικείμενα (όπως και οι δούλοι) απαξιώνονται από τις προηγούμενες κοινωνικές τους σχέσεις και υπάρχουν μόνο σε σχέση με το χρήμα...

 (αναδημοσίευση από το «ΥΦΑΝΕΤ»

Ο ανθρωπολόγος David Graeber λέει ότι μονάχα διαμέσου μιας γενικής ιστορικής κατανόησης του χρέους και της σχέσης του με τη βία, μπορούμε να εκτιμήσουμε την εποχή μας που τώρα γεννιέται. Εδώ προσπαθεί να καλύψει το ιστορικό μας κενό.

Αυτό που ακολουθεί, είναι ένα απόσπασμα ενός κατά πολύ μεγαλύτερου σχεδίου έρευνας, σχετικά με το χρέος και το πιστωτικό χρήμα στην ανθρώπινη ιστορία. Το πρώτο και συναρπαστικό συμπέρασμα αυτού του σχεδίου έρευνας είναι ότι κατά τη μελέτη της οικονομικής ιστορίας, τείνουμε συστηματικά να αγνοούμε το ρόλο της βίας, τον απόλυτα κεντρικό ρόλο του πολέμου και της δουλείας, στη δημιουργία και σχηματοποίηση των βασικών θεσμών, αυτού που σήμερα αποκαλούμε «οικονομία». Επιπλέον, σημασία έχουν και οι προελεύσεις. Η βία μπορεί να είναι αόρατη, αλλά παραμένει τυπωμένη στη φιλοσοφία της κοινής οικονομικής λογικής μας, στην προφανέστατα αυταπόδεικτη φύση των θεσμών, που απλά ποτέ δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν έξω από το μονοπώλιο της βίας – αλλά και της συστηματικής απειλής της βίας – που διατηρείται από το σύγχρονο κράτος.

Το χρέος δεν είναι τόσο δημόσιο...

Στις 18 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε μια εκδήλωση του Ινστιτούτου Πέτερσον για τα Διεθνή Οικονομικά, στην οποία παρουσιάστηκε κατά κύριο μια εκτενέστατη μελέτη της συμβουλευτικής McKinsey για το παγκόσμιο χρέος και την χαμηλή απομόχλευσή του, στην οποία συμμετείχε και ο επικεφαλής οικονομολόγος του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ. Η  McKinsey είναι μια από τις μεγαλύτερες συμβουλευτικές στον κόσμο σε κράτη και μεγάλες επιχειρήσεις. Η μελέτη είναι αποκαλυπτική, αλλά σχεδόν αποσιωπήθηκε από πολλά μεγάλα μέσα ενημέρωσης στην Ευρώπη, πιθανολογώ ότι δεν απασχόλησε και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, σταυροφόρους της ηθικής του χρέους.

Απαντήσεις σε ερωτήματα στην ημερίδα "Χρέος και Τράπεζες"

Συνήθως στις δημόσιες συζητήσεις το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζεται μετά τις εισηγήσεις, όταν οι εισηγητές καλούνται να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις σε ερωτήματα που τίθενται από κοινό. Παρουσιάζουμε μερικά αποσπάσματα από την συζήτηση που έγινε στο Πάντειο στο τέλος της ημερίδας “χρέος και τράπεζες” που αναδεικνύουν ορισμένες πλευρές στις προσεγγίσεις στις ομιλητών που έχουν ιδιαίτερη σημασία ως θέσεις για ένα ευρύτερο προβληματισμό:

Τι λέει ο Γ. Μηλιός για το χρέος

Απόσπασμα από το κείμενο:

 «Αν δεν μας δίνουν δόσεις, δε θα πληρώνουμε ομόλογα»

- Το τελευταίο χρονικό διάστημα, πολλοί αμφισβητούν την σκληρή διαπραγμάτευση που θα κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση απέναντι στους δανειστές. Λένε πως δεν υπάρχει περίπτωση να συμφωνήσουν στην υπόθεση του χρέους καθώς οι λαοί της Ευρώπης των άλλων χωρών μελών θα καλεστούν, να συνδράμουν οικονομικά. Υπάρχει εναλλακτική λύση που μπορεί να εφαρμοστεί και να γίνει αποδεκτή από τους δανειστές;

Η κρίση χρέους δεν αποτελεί ελληνική υπόθεση. Είναι ευρωπαϊκή υπόθεση, πλήττει την Ιταλία, τη Γαλλία, ολόκληρη την Ευρωζώνη. Δεν θα πάμε να διαπραγματευτούμε ως επαίτες αλλά ούτε ως εχθροί. Αλλά κανείς να μην θεωρήσει ότι είμαστε και «μαθητές». Η Ευρώπη αλλάζει καθώς οι διακηρυγμένοι στόχοι των προγραμμάτων λιτότητας αποτυγχάνουν, η χρηματοπιστωτική αναξιοπιστία επιστρέφει και οι πολίτες κινητοποιούνται. Η Ελλάδα αλλάζει. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι η ατμομηχανή των ραγδαίων εξελίξεων.

Οι εξελίξεις της προηγούμενης περιόδου (PSI και ανάληψη του ελληνικού δημόσιου χρέους από τα κράτη και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) κατέστησαν τη χώρα μας «ειδική περίπτωση» στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους. Για την Ελλάδα η ενδεικνυόμενη διευθέτηση είναι αυτή που ακολουθεί το πρότυπο της λύσης που δόθηκε για τη Δυτική Γερμανία το 1953 με τη διάσκεψη του Λονδίνου: διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους και αποπληρωμή του υπόλοιπου με ρήτρα ανάπτυξης. Αυτή είναι η βασική πολιτική μας θέση. Με δεδομένο ότι οι «δόσεις» που παρέχονται από τους δανειστές πηγαίνουν για την αποπληρωμή τόκων και τοκοχρεολυσίων (ομολόγων παλαιότερων δανείων που λήγουν), δεν θα υπάρξει «εκβιασμός» ικανός να κάνει την ελληνική κυβέρνηση να υποχωρήσει. Όσο δεν δίνονται οι «δόσεις» απλώς δεν θα αποπληρώνονται τα ομόλογα που λήγουν.

Γιατί το κούρεμα του χρέους, από μόνο του, δεν αρκεί

Αναδημοσίευση από την "αυγή"

Του Γιάννη Μηλιού

Η επίσκεψη του Άνχελ Γκουρία, επικεφαλής του ΟΟΣΑ, στην Ελλάδα σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στην πορεία της κρίσης. Για πρώτη φορά ένας διεθνής οργανισμός (και μάλιστα αυτός που περιλαμβάνει το σύνολο των αναπτυγμένων χωρών του πλανήτη) τοποθετείται σαφώς και δημοσίως υπέρ του κουρέματος του ελληνικού δημόσιου χρέους, ως μόνης λύσης για τη βιωσιμότητά του. Αυτό το «σήμα» μας δείχνει ότι η ανάγκη για κούρεμα του χρέους ωριμάζει: «Η πρότασή μας είναι όσο πιο σύντομα, τόσο καλύτερα!» υποστήριξε ο Γκουρία. Γίνεται φανερό ότι η ρητορεία της γερμανικής αλλά και της ελληνικής πλευράς που τονίζουν στο προσκήνιο ότι δεν υπάρχει καμία ανάγκη κουρέματος, και άρα καμία πιθανότητα νέας δανειακής σύμβασης, αποτελούν μέρος μιας επικοινωνιακής τακτικής, η οποία στοχεύει στη συνέχιση του εκβιασμού απέναντι στην πλειοψηφία της ελληνικής και της ευρωπαϊκής κοινωνίας για τη διαιώνιση της λιτότητας.

Ακύρωση του χρέους ή φορολόγηση του κεφαλαίου;

Ένα μικρό απόσπασμα από το “Ακύρωση του χρέους ή φορολόγηση του κεφαλαίου: Τι να διαλέξουμε;” που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της “Ελληνικής επιτροπής ενάντια στο Χρέος”

Οι ανταλλαγές απόψεων μεταξύ των T. Piketty και D. Graeber περιστρέφονται γύρω από τα συγκριτικά πλεονεκτημάτων της φορολόγησης του κεφαλαίου και της αποκήρυξης του δημόσιου χρέους.

Ο D. Graeber, στηριζόμενος σε μια πανέμορφη, ιστορική και ανθρωπολογική επιστημονική γνώση, υπογραμμίζει ότι η ακύρωση του συνόλου ή μέρους του χρέους, ιδιωτικού ή δημοσίου, είναι ένα επαναλαμβανόμενο σχήμα των ταξικών αγώνων εδώ και 5.000 χρόνια. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το χρέος είναι ένας κεντρικός μηχανισμός της καπιταλιστικής κυριαρχίας σήμερα, δεν βλέπει κανένα λόγο για τον οποίο θα πρέπει να είναι διαφορετικά στο μέλλον
.
Ο T. Piketty, εκτιμά από την πλευρά του ότι μπορούμε να πετύχουμε μια σημαντική μείωση του βάρους των χρεών μέσω ενός φορολογικού μηχανισμού των μεγάλων περιουσιών ο οποίος θα ήταν κοινωνικά δικαιότερος, εφόσον απέφευγε να χτυπήσει τους μικρούς και μεσαίους κατόχους ομολόγων (όπως αμοιβαίων κεφαλαίων τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών).

ΑΠΛΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ από τον Γ. Σταμάτη

Αναδημοσιεύουμε μερικές από απαντήσεις του Γ. Σταμάτη σε ερωτήματα τα οποία έθεσε ο "ιός". Ολόκληρη η συνέντευξη δημοσιεύεται στην "Εφημερίδα των συντακτών", εδώ: Από το χρέος στην τρόικα

Πώς σχολιάζετε την αντίδραση και τις προτάσεις της ευρύτερης Αριστεράς την περίοδο που έγινε ορατή σε όλους η κρίση;

Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ: Ας δούμε μερικές από τις προτάσεις της κομμουνιστικής και μη Αριστεράς. Προτάθηκε η έξοδος από το ευρώ και η επιστροφή στη δραχμή. Μα η κατάσταση στην οποία περιήλθαμε δεν οφείλεται στο ότι το εθνικό μας νόμισμα είναι το ευρώ και όχι η δραχμή. Αν επιστρέψουμε στη δραχμή θα έχουμε βέβαια τη δυνατότητα άσκησης εθνικής νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής. Ωστόσο ούτε λόγος να γίνεται ότι η άσκηση μιας κατάλληλης νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής θα μπορούσε να βοηθήσει αισθητά στο ξεπέρασμα της δεινής κατάστασης. Και ιδίως η δυνατότητα άσκησης εθνικής νομισματικής πολιτικής δεν σημαίνει κατά κανέναν τρόπο ότι τώρα πλέον η ΤτΕ θα μπορεί να χρηματοδοτεί το Δημόσιο. Διότι αυτό, δηλαδή το να επιστρέψουμε στη δραχμή αλλά να παραμείνουμε στην Ε.Ε., δεν επιτρέπεται από την Ε.Ε. Αλλ’ έστω ότι, πρώτον, φεύγουμε όχι μόνον από το ευρώ αλλά και από την Ε.Ε. και, δεύτερον, η ΤτΕ χρηματοδοτεί το Δημόσιο. Ακόμη και τότε όμως όχι μόνον αυτή η χρηματοδότηση δεν συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κατάστασης, αλλά και η επιστροφή στη δραχμή καθ’ εαυτήν θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τη χώρα. Κι αυτό, επειδή το δημόσιο χρέος είναι χρέος σε ευρώ και όχι χρέος σε δραχμές.

Ποιες θα ήταν οι συνέπειες από μια επιστροφή στη δραχμή σ’ αυτές τις συνθήκες;

Τι σημαίνει ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ εντός της ευρωζώνης;

Κάποιοι αριστεροί οικονομολόγοι επανειλημμένα έχουν ισχυριστεί ότι η ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ εντός της Ευρωζώνης δεν είναι δυνατόν να συμβεί. Κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται το εντελώς αντίθετο, και μάλιστα προτείνουν αυτή η εκδοχή ως την καλύτερη πρόταση για την χώρα μας. Ακούστε τους:

ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ εντός της Ευροζώνης

(Καζάκος - Βαρουφάκης στην ΕΡΤ3)

Ιμπεριαλισμός και καπιταλιστική εξουσία

Εάν πάρουμε στα σοβαρά τις απόψεις που τείνουν να ηγεμονεύσουν στις αριστερές και λοιπές ετερόδοξες αναλύσεις για την τρέχουσα κρίση και για τη στρατηγική αντιμετώπισης των συνεπειών της, τότε θα πρέπει να ξαναγράψουμε τις φράσεις κλισέ του Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κινήματος ως εξής:

(α) "ένα φάντασμα πλανιέται στην Ευρώπη: το φάντασμα της συναλλαγματικής υποτίμησης" και

(β) "η ιστορία του καπιταλισμού ως τώρα είναι η ιστορία των πλεονασμάτων στις τρέχουσες συναλλαγές"

(απόσπασμα από το  βιβλίο "Ιμπεριαλισμός, χρηματοπιστωτικές αγορές, κρίση" των Γιάννη Μηλιού, Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλου)

 Δημοσιεύουμε το  Κεφάλαιο 11 από το βιβλίο του Γιάννη Μηλιού / Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλου, "Ιμπεριαλισμός, χρηματοπιστωτικές αγορές, κρίση", Εκδόσεις Νήσος, το οποίο αποτελεί εκτός των άλλων μια ανακεφαλαίωση όσων έχουν αναπτυχθεί στα προηγούμενα κεφάλαια του βιβλίου αλλά ταυτόχρονα είναι και εισαγωγή  στο τέταρτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου, το οποίο πραγματεύεται τον χαρακτήρα και την κρίση του σύγχρονου καπιταλισμού.

Ανακεφαλαίωση: Ιμπεριαλισμός και καπιταλιστική εξουσία

Η βασική ιδέα όσων αναπτύξαμε μέχρι εδώ είναι απλή. Για να μελετήσουμε το φαινόμενο του ιμπεριαλισμού, χρειαζόμαστε μια θεωρία της καπιταλιστικής εξουσίας. Σ' αυτή την κατεύθυνση το έργο του Μαρξ αποτελεί πράγματι μια πολύτιμη αφετηρία.

Βέβαια, ο μαρξισμός είναι ένα εγγενώς σχισματικό θεωρητικό σύστημα.¹ Είναι απολύτως αναμενόμενο ν' αναπαράγονται εντός του οργανικές διαφωνίες και διχογνωμίες σχετικά με το ζήτημα του ιμπεριαλισμού (ενδεικτική είναι η ανάλυση που προηγήθηκε στα Κεφάλαια I, 2, 3, 9 και 10). Όπως άλλωστε φάνηκε και στο Κεφάλαιο I, η εν λόγω σχισματικότητα του μαρξισμού ήταν ήδη ορατή στις διαμάχες που συνόδευσαν τη διατύπωση των κλασικών θεωριών του ιμπεριαλισμού.

Παρόλ' αυτά δεν θα πρέπει να μας διαφύγει ένα βασικό σημείο. Οι κλασικές θεωρήσεις του ιμπεριαλισμού με ελάχιστες αποκλίσεις - οι οποίες βασικά αντικατοπτρίζουν τις αμφιταλαντεύσεις του Λένιν και όψεις από την παρέμβαση του Μπουχάριν - μοιράζονται μία ενιαία πεποίθηση, συγκεκριμένα ότι ο καπιταλισμός έχει υποστεί ριζικούς και δομικούς μετασχηματισμούς, με αποτέλεσμα η ανάλυση του Μαρξ να μην επαρκεί πλέον για την πλήρη περιγραφή του. Ο «νεότερος» καπιταλισμός της εποχής Χίλφερντινγκ δεν είναι ακριβώς ο καπιταλισμός του Das Kapital. Η αντίληψη αυτή, ρητά ή άρρητα διατυπωμένη, διαπερνά τις περισσότερες θεωρητικές αναλύσεις των αρχών του 20ού αιώνα, ενώ αποτελεί το ορατό σύμπτωμα μιας βαθύτερης συνάντησης ανάμεσα στο μαρξισμό και την ευρύτερη ετερόδοξη σκέψη της περιόδου.

Ας επιμείνουμε λίγο στο σημείο αυτό. Πρόκειται για μία συνάντηση η οποία οπωσδήποτε δεν ωφέλησε τη μαρξιστική σκέψη, διότι είχε ως προϋπόθεσή της μία δραστική μετατόπιση του ίδιου του μαρξισμού, θα λέγαμε σχηματικά ότι η μαρξιστική συζήτηση αρχίζει να καταλαμβάνεται εν μέρει από έννοιες, συλλογισμούς, επιχειρήματα και ερωτήματα που δεν συνδέονται με το θεωρητικό σύστημα της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας που εγκαινίασε ο Μαρξ. Η ανάλυση του Κεφαλαίου 6 αποτελεί ένα περιεκτικό παράδειγμα της προηγούμενης διαπίστωσης. Συνεπώς, η ενιαία αντίληψη, που με ελάχιστες αποκλίσεις μοιράζονται οι κλασικές μαρξιστικές προσεγγίσεις του ιμπεριαλισμού κατά την περίοδο αυτή, έχει ως βαθύτερη προϋπόθεση της την άρρητη προσπάθεια επαναδιατύπωσης των ζητημάτων της καπιταλιστικής εξουσίας, η οποία μέσω της έννοιας του ιμπεριαλισμού εισάγει μία νέα προβληματική, που δεν έχει πλέον σαν αποκλειστικό σημείο αναφοράς της το ώριμο έργο του Μαρξ.

Γιατί μετά την στάση πληρωμών, δεν πρέπει να βγεί η χώρα από το ευρώ και να επιστρέψει στην δραχμή;

Απόσπασμα από το άρθρο του Γιάννη Βαρουφάκη "Δραχμή;"

...μου λένε ότι δεν κατανοούν γιατί δεν προχωρώ λίγο παραπέρα, προτείνοντας ότι, αμέσως μετά την στάση πληρωμών, την έξοδο από το ευρώ και την επιστροφή στην δραχμή. Ο λόγος, όπως τους εξηγώ, είναι ότι εκείνοι δεν κατανοούν την διαφορά μεταξύ (α) ενός συστήματος σταθερής ισοτιμίας δύο ή περισσότερων διαφορετικών νομισμάτων και (β) ενός κοινού νομίσματος.

Στην πρώτη περίπτωση (ενός συστήματος σταθερής ισοτιμίας δύο ή περισσότερων διαφορετικών νομισμάτων) το να σπάσεις την σταθερή ισοτιμία (το peg), όπως έκανε η Αργεντινή μετά την δική της στάση πληρωμών, είναι απλή υπόθεση. Απλώς ανακοινώνεις ότι η σταθερή αυτή ισοτιμία σπάει και γίνεται μεταβλητή βάσει της ζήτησης και της προσφοράς του κάθε (ήδη υπάρχοντος) διαφορετικού νομίσματος. Στην Αργεντινή, π.χ., οι πολίτες είχαν στις τσέπες τους πέσος. Αυτό που άλλαξε ήταν ότι εκεί που το κάθε πέσος ισοδυναμούσε, σταθερά, με ένα δολάριο, ξάφνου ισοδυναμούσε με λιγότερο από ένα δολάριο (υποτίμηση) και μάλιστα η αξία του, σε δολάρια, μειωνόταν συνεχώς. Στην Ελλάδα όμως δεν έχουμε δικό μας νόμισμα σε σταθερή ισοτιμία με κάποιο ξένο. Οι έλληνες έχουν στην τσέπη τους, στα σεντούκια τους, στις καταψύξεις τους (όπου, μου λένε, κρύβουν ό,τι έχει μείνει από τις οικονομίες τους), ξένο νόμισμα - ευρώ. Η δημιουργία νέου εθνικού νομίσματος (όσο το 'ξένο' ευρώ εξακολουθεί να υπάρχει), σε αυτή την περίπτωση, θα είναι καταστροφική. Γιατί;

Οι θρύλοι της αποτυχίας

Αναδημοσίευση από το ΤΟ ΒΗΜΑ/The New York Times

του Paul Krugman

Ιδού πώς τελειώνει το ευρώ - όχι με «μπαμ», αλλά με «μπούνγκα- μπούνγκα». Πριν από λίγο καιρό, οι ευρωπαίοι ηγέτες επέμεναν πως η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να παραμείνει οπωσδήποτε στο ευρώ, αποπληρώνοντας τα χρέη της στο ακέραιο. Τώρα, με την Ιταλία να πέφτει στον γκρεμό, είναι δύσκολο να δει κανείς πώς το ευρώ μπορεί να επιβιώσει.

Αλλά ποιο είναι το νόημα της ευρω-πανωλεθρίας; Όπως συμβαίνει πάντα όταν επέρχεται μια καταστροφή, εμφανίζεται ένα ρεύμα από ιδεολόγους που υποστηρίζουν ότι η καταστροφή δικαιώνει τις απόψεις τους. Καιρός λοιπόν να αρχίσουμε την απομυθοποίηση.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: η προσπάθεια για την δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος ήταν μια από αυτές τις ιδέες που ξεπερνούσαν τις συνηθισμένες ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές. Βρήκε υποστηρικτές στην αμερικανική δεξιά, που είδαν το ευρώ σαν έναν παράγοντα σταθερότητας, σχεδόν σαν μια αναβίωση του κανόνα του χρυσού, αλλά και στην βρετανική αριστερά, που το είδε σαν ένα βήμα προς μια σοσιαλδημοκρατική Ευρώπη.

Το ευρώ πολέμησαν όμως οι Βρετανοί συντηρητικοί, που επίσης το είδαν σαν ένα βήμα προς μια σοσιαλδημοκρατική Ευρώπη. Και το αμφισβήτησαν οι αμερικανοί προοδευτικοί, που ανησυχούσαν - με το δίκιο τους, θα έλεγα ευλογώντας τα γένια μου - για το τι θα συνέβαινε αν τα κράτη δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την νομισματική και δημοσιονομική πολιτική για να αντιμετωπίσουν τις υφέσεις.

EURO SUMMIT STATEMENT - το κείμενο της απόφαση της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Μαθήτριες στο Αγρίνιο παρελαύνουν μπροστά από Γερμανούς αξιωματικούς και τον διοικητή των ταγμάτων ασφαλείας Γεώργιο Τολιόπουλο.

Δημοσιεύουμε την απόφαση της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Brussels, 26 October 2011

EURO SUMMIT STATEMENT

1. Over the last three years, we have taken unprecedented steps to combat the effects of theworld-wide financial crisis, both in the European Union as such and within the euro area. Thestrategy we have put into place encompasses determined efforts to ensure fiscal consolidation,support to countries in difficulty, and a strengthening of euro area governance leading todeeper economic integration among us and an ambitious agenda for growth. At our 21 Julymeeting we took a set of major decisions. The ratification by all 17 Member States of the euroarea of the measures related to the EFSF significantly strengthens our capacity to react to thecrisis. Agreement by all three institutions on a strong legislative package within the EUstructures on better economic governance represents another major achievement. Theintroduction of the European Semester has fundamentally changed the way our fiscal andeconomic policies are co-ordinated at European level, with co-ordination at EU level nowtaking place before national decisions are taken. The euro continues to rest on solidfundamentals.

2. Further action is needed to restore confidence. That is why today we agree on acomprehensive set of additional measures reflecting our strong determination to do whateveris required to overcome the present difficulties and take the necessary steps for the completionof our economic and monetary union. We fully support the ECB in its action to maintain pricestability in the euro area.

Με αφορμή το χθεσινό συλλαλητήριο στο κέντρο της Αθήνας...

(εικόνες που δεν είδατε στα δελτία των ειδήσεων...)

Πως καταλαβαίνουμε τον τελευταίο καιρό αν μια αν μια πορεία είναι μαζική; Αν την συγκρίνουμε με την αντίστοιχη του ΠΑΜΕ. Ε, λοιπόν χθες η πορεία που έγινε από τα σωματεία και τις ομοσπονδίες που συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Κλαυθμώνος ήταν σαφώς πιο μαζική από την αντίστοιχη “ταξική” του ΠΑΜΕ.

Εικόνες από την γυναικεία
συμμετοχή στην πορεία

Δυστυχώς η μαζικότητα του χθεσινού συλλαλητηρίου πέρασε σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με το μικρό και μεμονωμένο αριθμό των επεισοδίων που σημειώθηκαν. Αυτά τα επεισόδια προβλήθηκαν ιδιαίτερα από τα ελληνικά και ξένα ΜΜΕ.

Ως γνωστόν η Αστυνομία μετά το καλοκαίρι έχει αναπτύξει ένα σχέδιο περιφρούρησης της πλατείας Συντάγματος και επιδιώκει με κάθε μέσο να μην επαναληφθεί η κατάληψή της με τους όρους που συνέβη μετά την 25η Μάη. Γιαυτό επιτίθεται απρόκλητα και διαλύει με βίαιο τρόπο κάθε μαζική συγκέντρωση που γίνεται γύρω από την πλατεία Συντάγματος. Συχνά συμβαίνει, όταν οι συγκεντρώσεις είναι προγραμματισμένες στο Σύνταγμα, η Αστυνομία να επιτίθεται πριν καν ξεκινήσουν, για να μειωθεί δραστικά η μαζικότητά τους. Και σε ένα βαθμό αυτό το σχέδιο έχει λειτουργήσει αποτελεσματικά. Βέβαια ο κόσμος που κατεβαίνει στις διαδηλώσεις έχει πλέον συνηθίσει αυτό το κλίμα, το οποίο δεν του προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση. Είναι μάλιστα προετοιμασμένος και φέρνει τον κατάλληλο εξοπλισμό για την προστασία του από τα δακρυγόνα.

(Εκτός από τους ..."δημοσιογράφους" χθες κακοποιήθηκε από τα ΜΑΤ και "ο Κανέλος")

Όμως η πολιτική της κυβέρνησης δεν αποσκοπεί κυρίως σε αυτόν τον κόσμο, αλλά σε αυτούς που κατεβαίνουν σπάνια ή καθόλου στις διαδηλώσεις και στις κινητοποιήσεις. Αποβλέπει στο να τους φοβίσει και να τους κρατήσει μακριά από το να κατέβουν στο δρόμο.

Δεν θα μπούμε στην προσφιλή συζήτηση της Αριστεράς περί “προβοκατόρων”. Ήδη τον τελευταίο καιρό έχει αποδειχθεί ότι δεν χρειάζεται καν κανένα πρόσχημα για να επιτεθεί η αστυνομία σε μια διαδήλωση. Η Αριστερά αντί να πρωτοστατεί και να οργανώνει τον κόσμο για να εξεγερθεί ενάντια στο πολιτικό σύστημα που είναι υπεύθυνο για την σημερινή δεινή κατάσταση που βρίσκονται οι εργαζόμενοι, είναι εγκλωβισμένη στην αναζήτηση διαχειριστικών λύσεων. Ματαιοπονεί προσπαθώντας να χαράξει εθνικές πολιτικές ανασυγκρότησης για το ντόπιο κεφάλαιο στα πλαίσια ενός κρατικού καπιταλισμού που στα όνειρά της τον βαφτίζει δρόμο για τον σοσιαλισμό...

Η Αριστερά λοιπόν, αντί να πρωτοστατεί στους αγώνες και να τους πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, να ξεσηκώνει και να συντονίζει τον κόσμο μέσα από εξεγερσιακές πρακτικές, περιμένει μοιρολατρικά να σημάνει η ώρα της, όταν η χώρα θα βρεθεί εκτός της ΟΝΕ και της ΕΕ. Φαντασιώνεται την επιστροφή δραχμή ως “μάνα” από τον ουρανό που θα ανατρέψει τον κοινωνικό συσχετισμό μέσα από μια “παραγωγική” ανάπτυξη της χώρας, αλλά και θα της ανοίξει το δρόμο για να ανέλθει στην εξουσία. Όμως, όταν αυτά τα "όνειρά" της πραγματωθούν σαν επιλογές επιβεβλημένες από τα επιτελεία του αστισμού, του ΔΝΤ και της Ε.Ε. τότε θα είναι αργά, και για την ίδια αλλά και για τον τόπο...

Ο αστικός μύθος της “παραγωγικής ανασυγκρότησης” της χώρας...

Η σημερινή δύσκολη περίοδος που διέρχονται οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές επιβάλλει όσο ποτέ την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας ώστε να μη βγουν χαμένα τα νοικοκυριά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το λιανεμπόριο. Η ελληνική οικονομία είναι ήδη επιβαρυμένη από την αδιέξοδη οικονομική πολιτική της κυβέρνησης τα πέντε τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα η ανάγκη αυτή να γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.

Το παραπάνω κείμενο δεν είναι απόσπασμα από ομιλία του Π. Λαφαζάνη στην Βουλή. Είναι από το άρθρο “Το βάρος στην πραγματική οικονομία” της κ.Λούκα Κατσέλη, και έχει γραφτεί ένα χρόνο πριν, την εποχή που ήταν υπεύθυνη του Τομέα Οικονομίας του ΠαΣοΚ.

Η έκφραση “ Έκαναν μπάχαλο την πραγματική οικονομία και τώρα δεν μπορούν να βρουν λύση!” η οποία είναι αποδεκτή σε όλους σχεδόν τους πολιτικούς χώρους, δεν είναι παρά άλλο ένα ιδεολόγημα που λειτουργεί συναινετικά στους αστικούς μύθους για την οικονομία. Ιδεολόγημα που λειτουργεί αποπροσανατολιστικά όχι μόνον για χαρακτήρα της κρίσης αλλά και γιατί υποδεικνύει στο ποιοι θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για να την διαχειριστούν: οι τεχνικοί της εξουσίας. Ανεξάρτητα αν φοράνε δεξιά ή αριστερή προβιά. Ο “λαϊκός παράγοντας” απουσιάζει από τα δρώμενα, είναι ένας απλός θεατής σε μια ταινία καταστροφής... 

 

Οι αστικές αυτές αντιλήψεις για την “πραγματική οικονομία” έχουν μεγάλη διεισδυτικότητα σε χώρους της Αριστεράς, ιδιαίτερα σε εκείνους που είχαν διαπαιδαγωγηθεί από τον “οικονομισμό” και τον “παραγωγισμό” του υπαρκτού σοσιαλισμού. Δώσε τους εργοστάσια και βαριά βιομηχανία και είναι έτοιμοι να πάθουν σοσιαλιστικές ονειρώξεις για “αυτοδύναμη εθνική ανάπτυξη”. Η χρήση της έννοιας “πραγματική οικονομία” υποδηλώνει ότι ο καπιταλισμός δεν είναι ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα με την κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά υπάρχει ένα υγιές κομμάτι του που αφορά την παραγωγή και την κυκλοφορία των προϊόντων σε σχέση με ένα διεφθαρμένο και κερδοσκοπικό που αφορά την κυκλοφορία του χρήματος, τις μετοχοποιήσεις, το χρηματοπιστωτικό σύστημα και άλλα συναφή.

Κατά βάθος είναι οι ίδιες οι αντιλήψεις που θεωρούν ότι το ζήτημα της μετάβασης στον σοσιαλισμό είναι ένα απλό θέμα διαχείρισης. Πως αρκεί να αλλάξει η ιδιοκτησία ενός εργοστασίου, για να γίνει σε μια μέρα από καπιταλιστικό, σοσιαλιστικό. Όμως η επιστήμη και η τεχνική δεν είναι ταξικά ουδέτερες. Δεν αρκεί λοιπόν μια αλλαγή της τυπικής μορφής της ιδιοκτησίας για να πραγματοποιηθεί αυτή η κοινωνική αλλαγή. Θα πρέπει να σημειωθούν αλλαγές και στην ίδια την παραγωγική διαδικασία, όχι μόνον για ζητήματα που σχετίζονται με τον τεχνικό και κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας. Αλλαγές που αφορούν σε τεχνικές πλευρές της ίδιας της διαδικασίας παραγωγής, ώστε τα προϊόντα που παράγονται να είναι διαφορετικά από τα καπιταλιστικά: θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε άλλα καταναλωτικά πρότυπα και να καλύπτουν διαφορετικές κοινωνικές ανάγκες.

Τα "κεφάλια" της Ε.Ε. μίλησαν: Αναπόφευκτα εκτός ευρώ η Ελλάδα...

Αναπόφευκτα η Ελλάδα θα οδηγηθεί εκτός ευρωζώνης, υποστηρίζει ο κ. Otmar Issing, πρώην επικεφαλής ανάλυσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Με δηλώσεις του στο γερμανικό περιοδικό "Stern", ο κ. Issing αναφέρει πως η Ελλάδα θα αναγκαστεί σε αυτήν την επιλογή γιατί θα της είναι αδύνατον να σταθεί ξανά στα πόδια της με την εφαρμογή του προγράμματος λιτότητας.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η Ελλάδα χρειάζεται επίσης haircut του χρέους της κατά τουλάχιστον 50%.

Επίσης, ο Σόρος εκτιμά πως αναπόφευκτα κάποια χώρα θα βρεθεί εκτός ευρώ.«Ας το παραδεχτούμε, είμαστε στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης που ξεκινά, ας πούμε, στην Ελλάδα, αλλά θα μπορούσε εύκολα να εξαπλωθεί. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ευάλωτο», παρατήρησε, ο δισεκατομμυριούχος Τζόρτζ Σόρος, στη διάρκεια συζήτησης στρογγυλής τράπεζας στη Βιέννη.

Πρόσθεσε δε την εκτίμησή του πως αναπόφευκτα ένα κράτος θα βγει κάποια στιγμή από τη ζώνη του ευρώ.Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, o μεγαλοεπενδυτής δεν κατονόμασε τη χώρα στην οποία αναφέρθηκε, ενώ επανέλαβε την άποψή του ότι το ευρώ είχε ένα βασικό ελάττωμα από την αρχή και αυτό, όπως εξήγησε είναι ότι το νόμισμα δεν υποστηρίζεται από μια πολιτική ένωση ή ένα κοινό ταμείο.

Αυτό το "ανοικτό πανεπιστήμιο" ποιός θα το "κλείσει";

Το παπαδαριό περιλαμβάνει περίπου 12.000 δημοσίους υπαλλήλους και διαχειρίζεται μια τεράστια ακίνητη περιουσία. Παραμένει άθικτο από τα μέτρα του μνημονίου, της τρόικας και του ΔΝΤ. Κανένας παπάς δεν θα απολυθεί  από δημόσιος υπάλληλος και κανένα τέλος ακίνητης περιουσίας δεν θα καταλάβει καμία ιερά Μητρόπολη για τα ακίνητα που έχει υπό την κατοχή της.

Αυτά πάντως συμβαίνουν στην χώρα μας και όχι την Ε.Ε., όπου δεν υπάρχουν παπάδες - δημόσιοι υπάλληλοι. Αυτή είναι η μία πλευρά του ζητήματος. Η άλλη πλευρά είναι ότι αυτό το παπαδαριό μπορεί να προπαγανδίζει  χωρίς κανένα εμπόδιο - εν ώρα υπηρεσίας - τα πιο αντιδραστικά και  αναχρονιστικά κηρύγματα που προσβάλουν την νοημοσύνη και του τελευταίου πολίτη αυτής της χώρας. Παρακολουθείστε τα παρακάτω video. Δεν έχουν γυριστεί τον μεσαίωνα αλλά το 2010. Δεν έχουν επίσης γυριστεί σε κανένα θεοκρατικό καθεστώς, αλλά στην χώρα μας, στο "πνευματικό κέντρο" μιας επαρχιακής πόλης. Είναι από τα μαθήματα που παραδίδει το "ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟ" της σχολής Γονέων στην Κατερίνη.

1. Ο Θεός εμποδίζει τους επιστήμονες να βρουν το φάρμακο για τον καρκίνο γιατί δεν θέλει να μειωθεί η ροή των πιστών προς τον παράδεισο!

2. Αν λάχει και βρεθείτε στην Κόλαση υπάρχει τρόπος μετά θάνατον να βγείτε απ' εκεί! Αρκεί να υπάρχει κάποιος γνωστός σας ζωντανός που θα φροντίσει για σας...

Η Αριστερά αλλού στήνει “ομπρέλες” και αλλού αποζητά “σκιά”...

Πρέπει «να λερωθούν»

Τέλος, υπάρχουν τμήματα της ριζοσπαστικής Αριστεράς που φαντασιώνονται αριστερά μετωπικά σχήματα, καθιστώντας τις επιθυμίες τους οδηγό για την ανάλυση της πραγματικότητας. Η κοινωνική κίνηση δεν επιτρέπει τέτοιες φαντασιώσεις. Από πουθενά δεν προκύπτει ότι ακόμα και στην πιο άγρια κοινωνική εξέγερση που μπορεί κανείς να φανταστεί, ο λαός θα αναζητήσει αριστερή διέξοδο από την κρίση, σε κομμάτια που μέχρι σήμερα έχουν πολύ μικρή κοινωνική ανταπόκριση. Εκτός κι αν προσδοκούμε θαύματα! Το βασικό ερώτημα που θα πρέπει να απαντήσουν αυτά τα τμήματα της Αριστεράς -στον εαυτό τους πρώτα απ’ όλα- είναι αν θέλουν να συμβάλουν πραγματικά σε μία ριζοσπαστική λύση, στη σημερινή πολιτική κατάσταση. Αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε πρέπει να αποφασίσουν «να λερωθούν».

Η πολιτική λύση, σήμερα, θα είναι εκ των πραγμάτων εντός του αστικού συστήματος. Η συνειδητοποίηση αυτού του γεγονότος, αλλά, κυρίως, η δημόσια παραδοχή του, είναι αναγκαία συνθήκη προκειμένου να πάψουμε να κοροϊδεύουμε εαυτούς και αλλήλους και να εκπονήσουμε ένα σχέδιο για τη συμμετοχή μας σε ένα ευρύ λαϊκό μέτωπο. Σε αυτό θα συμβάλλουμε ως μία συνιστώσα. Καταρχάς, χωρίς αξιώσεις ηγεμονίας, χωρίς απαιτήσεις ηγετικού ρόλου για το προβεβλημένο ή μη πολιτικό προσωπικό της Αριστεράς.

Έτσι μόνο θα επιτύχουμε να συνδεθούμε με την κοινωνική κίνηση και το λαϊκό ριζοσπαστισμό, να ανασυγκροτήσουμε την Αριστερά, να διαχωριστούμε από τις άλλες δυνάμεις στη βάση πραγματικών πολιτικών αντιθέσεων στους κόλπους του κινητοποιούμενου λαού, να ξανασυνδέσουμε την Αριστερά με πλατύτερα ακροατήρια, να δοκιμάσουμε τις απόψεις μας και να δοκιμαστούμε στο πραγματικό πολιτικό πεδίο, στο φως του ήλιου και όχι υπό σκιάν.

(απόσπασμα από το κείμενο “Αριστερά υπό σκιάν” του Βαλάντη Στεργίου που δημοσιεύτηκε στο “δρόμο”)

Η βασική θέση του κειμένου είναι ότι “Η πολιτική λύση, σήμερα, θα είναι εκ των πραγμάτων εντός του αστικού συστήματος”. Αυτή την θέση ένα μεγάλο κομμάτι της Αριστεράς ενώ την ενστερνίζεται στην πράξη με το περιεχόμενο αλλά και την μορφή των προτάσεων που κάνει για την έξοδο από την κρίση, στις διακηρύξεις μασάει τα λόγια του. Η Αριστερά μπροστά στην κρίση τελεί υπό σύγχυση και δεν μπορεί να συνδυάσει κάτω από ενιαία πολιτική γραμμή παράλληλους στόχους που από την μια να βελτιώνουν την θέση του κόσμου της εργασίας εντός του αστικού συστήματος και από την άλλη να αποτελούν βήματα και να ανοίγουν τον δρόμο για τον “άλλο κόσμο” που είναι εφικτός. Η σύγχυση ανάμεσα στους στρατηγικούς στόχους και στις ταχτικές κινήσεις δημιουργεί αντιφατικές (συγκρουόμενες και αλληλοαναιρούμενες) επιλογές οι οποίες δεν μπορούν να αποκτήσουν κοινωνικά ερείσματα και οδηγούν στην πολιτική περιθωριοποίηση. Αυτό το αποτέλεσμα καταγράφεται και σε όλες τις δημοσκοπήσεις, όπου ενώ η κρίση του πολιτικού συστήματος και των κομμάτων του δικομματισμού είναι εμφανής και γενικευμένη, η αριστερά δεν κερδίζει τίποτα το ουσιαστικό απ' αυτήν...

Μια εξαίρεση αποτελεί το τελευταίο βιβλίο του Κώστα Βεργόπουλου, το οποίο χωρίς προκαταλήψεις και ιδεολογικές σκοπιμότητες από μικροκομματικές ανάγκες επιβίωσης αποδέχεται την θέση ότι “Η πολιτική λύση, σήμερα, θα είναι εκ των πραγμάτων εντός του αστικού συστήματος” και διερευνά ζητήματα που παραμένουν αναπάντητα καθώς και ευρύτερες πλευρές μιας παρόμοιας πολιτικής προοπτικής.

Αντίθετα με τον Κ. Βεργόπουλο, πολιτικοί σχηματισμοί της Αριστεράς, αυτή την αντιφατική τους στάση ως προς τον χαρακτήρα της πολιτικής πρότασης που κάνουν, επιχειρούν συχνά να την καλύψουν με την θεωρία των “μεταβατικών προγραμμάτων”. Όμως δεν μπορούν να ξεπεράσουν μια κρίσιμη πολιτική αδυναμία στην διαμόρφωση των πολιτικών τους στόχων: Οι “μεταβατικοί στόχοι” δεν συγκροτούν αυτοτελείς πολιτικές κατακτήσεις, οι οποίες έτσι κι αλλιώς θα αποτελούν κατακτήσεις για τον κόσμο της εργασίας, χωρίς να έχουν την ανάγκη της πραγμάτωσης άλλων αναγκαίων προϋποθέσεων και την επίτευξη και άλλων παράλληλων στόχων.

Αν φύγουμε από την ΟΝΕ και την ΕΕ, κινδυνεύουμε να πάθουμε ότι έπαθε η Ελβετία!

Πολλοί πολίτες της χώρας μας φοβούνται ότι αν φύγουμε από την ΟΝΕ και την ΕΕ, η Ελλάδα θα γίνει σαν Αλβανία ή Β. Κορέα γιατί το νόμισμά μας δεν θα μπορεί να σταθεί στα πόδια του, θα έχουμε τεράστιο πληθωρισμό και άλλα παρόμοια φαινόμενα που θα μας αναγκάσουν να πούμε το ψωμί ..ψωμάκι. Όμως απ' ότι φαίνεται ακόμα και αν τα πράγματα εξελιχθούν ακριβώς ανάποδα απ' αυτούς τους φόβους και η οικονομία μας δυναμώσει τόσο πολύ ώστε η δραχμούλα να ανατιμηθεί σε σχέση με το ευρώ, θα έχουμε πάλι προβλήματα με την οικονομία της χώρας!...

πράκτορας της ΣΤΑΖΙ

Το ευρώ κάτω από τον Γερμανικό έλεγχο έχει διδαχθεί τις τακτικές μεταμφίεσης που χρησιμοποιούσε η Στάζι. Αυτές οι τεχνικές εκτίθενται πρόσφατα σε έκθεση φωτογραφίας  που φιλοξενεί η γκαλερί Morgen Contemporary στο Βερολίνο.  Ακόμα και αν φύγει από η χώρα μας την  ΟΝΕ, το ευρώ θα βρει τρόπο να εισέλθει  ξανά στην οικονομία μας, επισυνάπτοντας σχέσεις με την δραχμούλα, οι οποίες θα  απειλούν με καταστροφή η παραγωγική βάση της οικονομίας μας  και θα βάζουν φουρνέλο στην εθνική μας υπόσταση...

Πόσο ύπουλο είναι το ευρώ; Διαβάστε το παρακάτω κείμενο που δημοσιεύεται στην “καθημερινή” για να μάθετε τι έπαθε η Ελβετία που το νόμισμά της (το ελβετικού φράγκο) ενισχύθηκε πρόσφατα 8,3% έναντι του ευρώ.

Ελβετοί αμειβόμενοι σε... ευρώ

Σε δραστικά μέτρα αναγκάζονται να καταφύγουν οι ελβετικές βιομηχανίες για να αντιμετωπίσουν τη δυσβάσταχτη ενίσχυση του ελβετικού φράγκου, 8,3% έναντι του ευρώ, το 2011. Ορισμένες αυξάνουν τις ώρες εργασίας των υπαλλήλων τους αλλά όχι και την αμοιβή τους, όπως η χημική βιομηχανία Lonza Group, ενώ άλλες σκέπτονται να πληρώνουν το προσωπικό τους σε ευρώ ή να συνδέσουν τους μισθούς με τις διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Η Ομοσπονδία Εργατικών Συνδικάτων της χώρας, που εκπροσωπεί περίπου 380.000 εργαζομένους, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με σημαντικό αριθμό εταιρειών που εξετάζουν την προοπτική να πληρώνουν το προσωπικό τους σε ευρώ.

Οι βιομηχανίες αναγκάζονται να καταφύγουν σε αυτά τα μέσα, καθώς η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας έχει σηκώσει τα χέρια ψηλά μετά τις αλλεπάλληλες απόπειρες να αποτρέψει την άνοδο του φράγκου. Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που οι εξαγωγείς βάλλονται από την ενίσχυση του νομίσματος, καθώς έχουν αντιμετωπίσει τρεις τέτοιες περιόδους στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών. Η ανοδική πορεία του φράγκου από τον Ιούνιο του περασμένου έτους και η αποτυχία της Τράπεζας της Ελβετίας να την αναχαιτίσει έχουν προκαλέσει την αντίδραση πολιτικών, που ζητούν την παραίτηση του προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας, Φίλιπ Χίλντεμπραντ.

Τι σηματοδοτεί το δεύτερο πακέτο στήριξης

Αναδημοσίευση από την "Καθημερινή"

Τι σηματοδοτεί το δεύτερο πακέτο στήριξης

Toυ Nικου Oικονομιδη*

Οι δύο προηγούμενες εβδομάδες ήταν εξαιρετικά κρίσιμες για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, και αποδείχθηκαν ιδιαίτερα μαύρες. Εχοντας δημόσιο χρέος πάνω από 150% του ΑΕΠ, η Ελλάδα χρειαζόταν μια πολύ σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους της τάξης του 50% που θα το έφερνε στα επίπεδα 60-90% του ΑΕΠ, που είναι βιώσιμα για την ελληνική οικονομία. Αντί για την αναγκαία μείωση 50%, το β΄ πακέτο αναφέρει μείωση του χρέους της τάξης του 20%. Προσεκτική ανάλυση των όρων του πακέτου από αναλυτές της Μπάρκλεϊς και άλλων τραπεζών δείχνει ότι στην πράξη το «κούρεμα» θα είναι πολύ μικρότερο, κατά μέσο όρο περίπου 9-10%. Ομως, όταν τα ελληνικά ομόλογα ανταλλάσσονται στην αγορά κατά 30-40% κάτω από την ονομαστική τους αξία, γιατί δέχεται η Ελλάδα να πληρώσει τους ιδιώτες δανειστές 20-30% παραπάνω από τις τιμές στην αγορά; Μπορεί να μας εξηγήσει η κυβέρνηση γιατί δίνει στους ιδιώτες δανειστές μπόνους 30-50 δισ. ευρώ στη διαδικασία ανταλλαγής;

Τι σημαίνει το β΄ πακέτο; Η Ελλάδα έχασε ίσως την τελευταία ευκαιρία να βγει από την κρίση. Μετά το β΄ πακέτο, οι τόκοι του χρέους θα είναι κάθε χρόνο 18-20 δισ. για τριάντα χρόνια, δηλ. 9-10% του ΑΕΠ ή 25% των εσόδων του κράτους. Για να το καταλάβουμε καλύτερα, το Δημόσιο που σήμερα έχει ετήσιο έλλειμμα ίσο με 25% των εσόδων του, θα χρειάζεται από εδώ και μπρος να έχει ετήσιο πλεόνασμα μεγαλύτερο από 25% των εσόδων του, γιατί μόνο οι τόκοι του χρέους θα κοστίζουν 25% των εσόδων. Ακόμα κι αν όλες οι μεταρρυθμίσεις πετύχουν (και είναι απαραίτητο να γίνουν), είναι εντελώς απίθανο να μπορεί η Ελλάδα για τα επόμενα τριάντα χρόνια να πληρώνει αυτά τα ποσά. Η κρίση και η ύφεση παρατείνονται για πολλά χρόνια ακόμα και βρισκόμαστε μόνο στη δεύτερη πράξη της τραγωδίας του ελληνικού χρέους. Ετσι όπως πάνε τα πράγματα, η τρίτη πράξη, σε ένα έτος ή και νωρίτερα, με πραγματική χρεοκοπία (όχι επιλεκτική) θα είναι πραγματικά καταστροφική.

Γιατί χάθηκε κι αυτή η ευκαιρία; Δύο είναι οι βασικοί λόγοι. Πρώτος, η Ελλάδα ποτέ δεν εκπόνησε σχέδιο για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας. Χωρίς σχέδιο, εθνική στρατηγική για το χρέος και στοιχεία, η Ελλάδα δεν πήγε ποτέ στην Ε.Ε. να πει την αλήθεια, ότι αν δεν μειωθεί το χρέος της κατά πολύ (50%) δεν θα μπορέσει ποτέ να το αποπληρώσει. Αντίθετα η ελληνική κυβέρνηση έκανε τον όρο «χρεοκοπία» ταμπού για 20 μήνες. Ετσι δεν δημιούργησε στρατηγική για το πιο μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Δεύτερος λόγος. Η Ελλάδα ποτέ δεν διαπραγματεύτηκε το χρέος με τους δανειστές της. Στις διαπραγματεύσεις για το δεύτερο πακέτο στήριξης, η Ελλάδα ήταν απούσα. Η Ελλάδα δεν είχε τη δική της πρόταση για το χρέος και δεν ήταν παρούσα στις διαπραγματεύσεις. Το πακέτο συμφωνήθηκε μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας και ΕΚΤ και μετά ανακοινώθηκε στην Ελλάδα. Ετσι, δεν είναι καθόλου παράξενο που οι όροι του β΄ πακέτου είναι ιδιαίτερα συμφέροντες για τις ευρωπαϊκές τράπεζες και ιδιαίτερα επαχθείς για την Ελλάδα.

Εχω προτείνει επανειλημμένα λύση που μοιάζει με τη «λύση» του β΄ πακέτου - επαναγορά ομολόγων με εγγύηση της ονομαστικής τους αξίας με αγορά από την Ελλάδα ΑΑΑ ομολόγων άλλων χωρών ή ευρωομολόγων. Αλλά οι λύσεις που πρότεινα είχαν σημαντικό κούρεμα της αξίας των ομολόγων (30-50%) και άφηναν την Ελλάδα με βιώσιμο χρέος. Αντίθετα, η «λύση» του β΄ πακέτου αφήνει την Ελλάδα με χρέος που δεν είναι βιώσιμο και την οδηγεί μαθηματικά στη χρεοκοπία.

Με το β΄ πακέτο, η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία να κάνει δραστικό κούρεμα του χρέους της. Δέχθηκε τη ρετσινιά της επιλεκτικής χρεοκοπίας που συνεπάγεται η ανταλλαγή ομολόγων χωρίς να πάρει σαν αντάλλαγμα δραστικό κούρεμα. Δέχθηκε την περαιτέρω υποβάθμιση της χώρας και των τραπεζών με πολύ ισχνό αντάλλαγμα. Με χρέος που δεν μπορεί να αποπληρώσει, η Ελλάδα οδηγείται μαθηματικά στη μακροχρόνια ύφεση και στη χρεοκοπία. Θα αποκτήσει κάποτε η Ελλάδα εθνική στρατηγική για το χρέος;

* Ο κ. Ν. Οικονομίδης είναι καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.