Για την "πολιτική οικονομία" της Οχτωβριανής Επανάστασης

Αναδημοσίευση από την «εφημερίδα των συντακτών»

Του Νίκου Στραβελάκη*

Πολιτικές επιπτώσεις και διδάγματα για το σήμερα

Τα 100 χρόνια της Οχτωβριανής Επανάστασης βρίσκουν τον κόσμο στη μέση μιας μεγάλης καπιταλιστικής κρίσης που μετρά ήδη δέκα χρόνια ζωής. Το πολιτικό ρεύμα που οδήγησε στην Οχτωβριανή Επανάσταση ήταν επίσης απότοκο των μεγάλων καπιταλιστικών κρίσεων που σημάδεψαν το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, ενώ η νεαρή επανάσταση κλήθηκε να αντιμετωπίσει σημαντικές οικονομικές προκλήσεις στην πρώτη δεκαετία της ζωής της.

Από τη σκοπιά αυτή, η πολιτική οικονομία της επανάστασης, δηλαδή ο τρόπος που οι επαναστάτες καταλάβαιναν τόσο τον καπιταλιστικό κόσμο όσο και τη νέα κοινωνία που ήθελαν να χτίσουν γίνεται επίκαιρος.

Οπως θα δούμε, η επανάσταση παρήγαγε καινοτόμες ιδέες για την οργάνωση και τη διαχείριση της οικονομίας, όμως παγιδεύτηκε και σε ιδεολογήματα και αντιλήψεις που έπαιξαν ρόλο στην όλη εξέλιξη του εγχειρήματος.

Άσκηση "πολιτικής οικονομίας" για πρωτοετείς φοιτητές: Μπορούν να μειωθούν οι τιμές των εγχώριων προϊόντων και να αυξηθούν οι τιμές των εισαγόμενων χωρίς να βγούμε από το ευρώ;

Μερικοί γνωστοί αριστεροί οικονομολόγοι, επιστρατεύοντας όλο το κύρος της “επιστήμης” τους, διατείνονται με ύφος δέκα καρδιναλίων ότι εντός της ΟΝΕ οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να ασκήσει  καμία πολιτική η οποία θα επιφέρει μείωση στις τιμές των εγχωρίων παραγόμενων προϊόντων και αύξηση σε αυτές των εισαγόμενων. Και αυτός ο ισχυρισμός τους συγκροτεί ένα από τα πιο ισχυρά επιχειρήματα τους για την επιστροφή στην δραχμή.

Ακριβώς τους ίδιους ισχυρισμούς προβάλουν και ορισμένοι δεξιοί οικονομολόγοι προτείνοντας και αυτοί την έξοδο της χώρας μας από το ευρώ, τουλάχιστον μέχρι να ανακάμψει η οικονομία της. Για να δούμε τι λέει γιαυτό το θέμα ο Κώστας Βεργόπουλος σε μια συνέντευξη του στην εφημερίδα “εποχή”:

Αυτό εισηγούνται επίσης, και κυρίως, οι δεξιοί γερμανοί οικονομολόγοι, όπως ο Ζιν. Προτείνουν ανάκαμψη ανταγωνιστικότητας για την Ελλάδα, μέσω εξόδου από το ευρώ και υποτίμησης, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικά τα προϊόντα της. Αυτό σημαίνει στην ουσία προστατευτισμό, νομισματικό προστατευτισμό για την Ελλάδα ή τις άλλες προβληματικές χώρες της ΕΕ. Αυτό, όμως, θα το έκανε μια χώρα που δεν είναι μέλος της ΕΕ, που είναι μόνη της. Το έκανε η Αργεντινή, η Ισλανδία ή και άλλες χώρες. Μέσα στην ΕΕ υπάρχουν και άλλες μορφές που επιτρέπουν να μειώσουμε τις τιμές των εγχωρίων παραγόμενων προϊόντων και να ακριβύνουν αυτές των εισαγόμενων. Πρόσφατα, ο Εμανουελ Φαρι, από το Χάρβαρντ, υπενθυμίζει αυτό που έκανε ήδη η Γερμανία από το 2007, η ίδια η κ. Μέρκελ. Παρόμοιο μέτρο έλαβε, τελευταία, και ο Σαρκοζί στη Γαλλία. Γιατί να μην το κάνουν το ίδιο και οι χώρες της Ν. Ευρώπης;

Τι είναι ακριβώς αυτό;

Πρόκειται για αύξηση κατά 3-5% του Φ.Π.Α. και ταυτόχρονα μείωση των κοινωνικών εισφορών των γερμανικών επιχειρήσεων. Ακριβαίνουν έτσι οι τιμές των εισαγόμενων, αλλά των εγχώριων μειώνονται. Αυτό συνιστά οπωσδήποτε προστατευτισμό, αλλά εντός ευρώ. Το εξωφρενικό είναι ότι ενώ το έκανε ήδη αυτό η Γερμανία, κατηγορεί τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας για ροπή προς τον προστατευτισμό.

Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ: Η γερμανική εμμονή παραδίδει την ευρωπαϊκή οικονομία στους δανειστές

Για ένα κομμάτι ψωμί : Small Times Crooks

Αναδημοσίευση από το "Left Liberal Synthesis"

Στην ταινία του 2000 «Μικροαπατεώνες» (Small Time Crooks) ο Woody Allen περιγράφει την ιστορία μιας μκροσυμμορίας που για να κλέψει μια τράπεζα ανοίγει ακριβώς δίπλα ένα φούρνο εικονικά. Ο στόχος είναι να σκάσουν ένα τούνελ για την ληστεία, αλλά κάτι αναπάντεχο συμβαίνει : ο φούρνος φτιάχνει καταπληκτικά ψωμάκια, είναι τόσο κερδοφόρος που καθιστά την ληστεία λιγότερο ελκυστική .Η ταινία όντως απολαυστική, με τον Allen μικροκακοποιό να ευρίσκεται σε τρομερή αμηχανία .

Είχα ξεχάσει την ταινία μέχρις ότου προχθές , ένας φίλος μου απεκάλυψε ότι η ιστορία ,σε ελαφριά παραλλαγή έγινε πραγματικότητα στην Ελλάδα του 2011. Τύπος με σοβαρή εμπλοκή με τα ποινικά δικαστήρια ( μιλάμε για κακουργήματα ) έχει ανάγκη να ξεπλύνει χρήματα .Ανοίγει ένα φούρνο - βιτρίνα και συμβαίνει το αναπάντεχο. Μέσα στη κρίση φούρνος πάει τόσο καλά ,και σε μερικούς μήνες ευρίσκεται με αλυσίδα καταστημάτων άρτου εντός Αθηνών. Η νεοελληνική μαύρη οικονομία ξεπέρασε και τον W.Allen

Η διάφορα είναι βέβαια σαφής :

Στην αμερικανική εκδοχή τα λεφτά δεν είναι το πρόβλημα .Στην ελληνική εκδοχή τα λεφτά είναι μαύρα ,αλλά και στις δυο περιπτώσεις , η τύχη είναι ότι ποντάροντας σε δυο concepts ( ληστεία - ξέπλυμα ή φούρνος) η τύχη σου χαμογελά στο νόμιμο. Είναι φανερό πως τίποτα δεν θα είχε γίνει αν κάποιος δεν έπαιρνε μια πρωτοβουλία.

Η ιστορία μου φάνηκε ως τυπική αναπαράσταση της συγκυρίας

Η Ελλάδα ποντάρει ταυτόχρονα στην άτακτη χρεοκοπία ( παρανομία) και Μνημόνιο Plus (φούρνος) και κάνουμε το σταυρό μας κατά λάθος ο φούρνος να βγάλει τίποτα εδώδιμο. Η προέλευση του κεφαλαίου εκκίνησης είτε είναι φανταστική είτε ύποπτη , αλλά χωρίς τα λεφτά δεν γίνεται τίποτα.

Ιμπεριαλισμός και καπιταλιστική εξουσία

Εάν πάρουμε στα σοβαρά τις απόψεις που τείνουν να ηγεμονεύσουν στις αριστερές και λοιπές ετερόδοξες αναλύσεις για την τρέχουσα κρίση και για τη στρατηγική αντιμετώπισης των συνεπειών της, τότε θα πρέπει να ξαναγράψουμε τις φράσεις κλισέ του Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κινήματος ως εξής:

(α) "ένα φάντασμα πλανιέται στην Ευρώπη: το φάντασμα της συναλλαγματικής υποτίμησης" και

(β) "η ιστορία του καπιταλισμού ως τώρα είναι η ιστορία των πλεονασμάτων στις τρέχουσες συναλλαγές"

(απόσπασμα από το  βιβλίο "Ιμπεριαλισμός, χρηματοπιστωτικές αγορές, κρίση" των Γιάννη Μηλιού, Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλου)

 Δημοσιεύουμε το  Κεφάλαιο 11 από το βιβλίο του Γιάννη Μηλιού / Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλου, "Ιμπεριαλισμός, χρηματοπιστωτικές αγορές, κρίση", Εκδόσεις Νήσος, το οποίο αποτελεί εκτός των άλλων μια ανακεφαλαίωση όσων έχουν αναπτυχθεί στα προηγούμενα κεφάλαια του βιβλίου αλλά ταυτόχρονα είναι και εισαγωγή  στο τέταρτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου, το οποίο πραγματεύεται τον χαρακτήρα και την κρίση του σύγχρονου καπιταλισμού.

Ανακεφαλαίωση: Ιμπεριαλισμός και καπιταλιστική εξουσία

Η βασική ιδέα όσων αναπτύξαμε μέχρι εδώ είναι απλή. Για να μελετήσουμε το φαινόμενο του ιμπεριαλισμού, χρειαζόμαστε μια θεωρία της καπιταλιστικής εξουσίας. Σ' αυτή την κατεύθυνση το έργο του Μαρξ αποτελεί πράγματι μια πολύτιμη αφετηρία.

Βέβαια, ο μαρξισμός είναι ένα εγγενώς σχισματικό θεωρητικό σύστημα.¹ Είναι απολύτως αναμενόμενο ν' αναπαράγονται εντός του οργανικές διαφωνίες και διχογνωμίες σχετικά με το ζήτημα του ιμπεριαλισμού (ενδεικτική είναι η ανάλυση που προηγήθηκε στα Κεφάλαια I, 2, 3, 9 και 10). Όπως άλλωστε φάνηκε και στο Κεφάλαιο I, η εν λόγω σχισματικότητα του μαρξισμού ήταν ήδη ορατή στις διαμάχες που συνόδευσαν τη διατύπωση των κλασικών θεωριών του ιμπεριαλισμού.

Παρόλ' αυτά δεν θα πρέπει να μας διαφύγει ένα βασικό σημείο. Οι κλασικές θεωρήσεις του ιμπεριαλισμού με ελάχιστες αποκλίσεις - οι οποίες βασικά αντικατοπτρίζουν τις αμφιταλαντεύσεις του Λένιν και όψεις από την παρέμβαση του Μπουχάριν - μοιράζονται μία ενιαία πεποίθηση, συγκεκριμένα ότι ο καπιταλισμός έχει υποστεί ριζικούς και δομικούς μετασχηματισμούς, με αποτέλεσμα η ανάλυση του Μαρξ να μην επαρκεί πλέον για την πλήρη περιγραφή του. Ο «νεότερος» καπιταλισμός της εποχής Χίλφερντινγκ δεν είναι ακριβώς ο καπιταλισμός του Das Kapital. Η αντίληψη αυτή, ρητά ή άρρητα διατυπωμένη, διαπερνά τις περισσότερες θεωρητικές αναλύσεις των αρχών του 20ού αιώνα, ενώ αποτελεί το ορατό σύμπτωμα μιας βαθύτερης συνάντησης ανάμεσα στο μαρξισμό και την ευρύτερη ετερόδοξη σκέψη της περιόδου.

Ας επιμείνουμε λίγο στο σημείο αυτό. Πρόκειται για μία συνάντηση η οποία οπωσδήποτε δεν ωφέλησε τη μαρξιστική σκέψη, διότι είχε ως προϋπόθεσή της μία δραστική μετατόπιση του ίδιου του μαρξισμού, θα λέγαμε σχηματικά ότι η μαρξιστική συζήτηση αρχίζει να καταλαμβάνεται εν μέρει από έννοιες, συλλογισμούς, επιχειρήματα και ερωτήματα που δεν συνδέονται με το θεωρητικό σύστημα της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας που εγκαινίασε ο Μαρξ. Η ανάλυση του Κεφαλαίου 6 αποτελεί ένα περιεκτικό παράδειγμα της προηγούμενης διαπίστωσης. Συνεπώς, η ενιαία αντίληψη, που με ελάχιστες αποκλίσεις μοιράζονται οι κλασικές μαρξιστικές προσεγγίσεις του ιμπεριαλισμού κατά την περίοδο αυτή, έχει ως βαθύτερη προϋπόθεση της την άρρητη προσπάθεια επαναδιατύπωσης των ζητημάτων της καπιταλιστικής εξουσίας, η οποία μέσω της έννοιας του ιμπεριαλισμού εισάγει μία νέα προβληματική, που δεν έχει πλέον σαν αποκλειστικό σημείο αναφοράς της το ώριμο έργο του Μαρξ.

Γιατί μετά την στάση πληρωμών, δεν πρέπει να βγεί η χώρα από το ευρώ και να επιστρέψει στην δραχμή;

Απόσπασμα από το άρθρο του Γιάννη Βαρουφάκη "Δραχμή;"

...μου λένε ότι δεν κατανοούν γιατί δεν προχωρώ λίγο παραπέρα, προτείνοντας ότι, αμέσως μετά την στάση πληρωμών, την έξοδο από το ευρώ και την επιστροφή στην δραχμή. Ο λόγος, όπως τους εξηγώ, είναι ότι εκείνοι δεν κατανοούν την διαφορά μεταξύ (α) ενός συστήματος σταθερής ισοτιμίας δύο ή περισσότερων διαφορετικών νομισμάτων και (β) ενός κοινού νομίσματος.

Στην πρώτη περίπτωση (ενός συστήματος σταθερής ισοτιμίας δύο ή περισσότερων διαφορετικών νομισμάτων) το να σπάσεις την σταθερή ισοτιμία (το peg), όπως έκανε η Αργεντινή μετά την δική της στάση πληρωμών, είναι απλή υπόθεση. Απλώς ανακοινώνεις ότι η σταθερή αυτή ισοτιμία σπάει και γίνεται μεταβλητή βάσει της ζήτησης και της προσφοράς του κάθε (ήδη υπάρχοντος) διαφορετικού νομίσματος. Στην Αργεντινή, π.χ., οι πολίτες είχαν στις τσέπες τους πέσος. Αυτό που άλλαξε ήταν ότι εκεί που το κάθε πέσος ισοδυναμούσε, σταθερά, με ένα δολάριο, ξάφνου ισοδυναμούσε με λιγότερο από ένα δολάριο (υποτίμηση) και μάλιστα η αξία του, σε δολάρια, μειωνόταν συνεχώς. Στην Ελλάδα όμως δεν έχουμε δικό μας νόμισμα σε σταθερή ισοτιμία με κάποιο ξένο. Οι έλληνες έχουν στην τσέπη τους, στα σεντούκια τους, στις καταψύξεις τους (όπου, μου λένε, κρύβουν ό,τι έχει μείνει από τις οικονομίες τους), ξένο νόμισμα - ευρώ. Η δημιουργία νέου εθνικού νομίσματος (όσο το 'ξένο' ευρώ εξακολουθεί να υπάρχει), σε αυτή την περίπτωση, θα είναι καταστροφική. Γιατί;

Ο αστικός μύθος της “παραγωγικής ανασυγκρότησης” της χώρας...

Η σημερινή δύσκολη περίοδος που διέρχονται οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές επιβάλλει όσο ποτέ την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας ώστε να μη βγουν χαμένα τα νοικοκυριά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το λιανεμπόριο. Η ελληνική οικονομία είναι ήδη επιβαρυμένη από την αδιέξοδη οικονομική πολιτική της κυβέρνησης τα πέντε τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα η ανάγκη αυτή να γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.

Το παραπάνω κείμενο δεν είναι απόσπασμα από ομιλία του Π. Λαφαζάνη στην Βουλή. Είναι από το άρθρο “Το βάρος στην πραγματική οικονομία” της κ.Λούκα Κατσέλη, και έχει γραφτεί ένα χρόνο πριν, την εποχή που ήταν υπεύθυνη του Τομέα Οικονομίας του ΠαΣοΚ.

Η έκφραση “ Έκαναν μπάχαλο την πραγματική οικονομία και τώρα δεν μπορούν να βρουν λύση!” η οποία είναι αποδεκτή σε όλους σχεδόν τους πολιτικούς χώρους, δεν είναι παρά άλλο ένα ιδεολόγημα που λειτουργεί συναινετικά στους αστικούς μύθους για την οικονομία. Ιδεολόγημα που λειτουργεί αποπροσανατολιστικά όχι μόνον για χαρακτήρα της κρίσης αλλά και γιατί υποδεικνύει στο ποιοι θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για να την διαχειριστούν: οι τεχνικοί της εξουσίας. Ανεξάρτητα αν φοράνε δεξιά ή αριστερή προβιά. Ο “λαϊκός παράγοντας” απουσιάζει από τα δρώμενα, είναι ένας απλός θεατής σε μια ταινία καταστροφής... 

 

Οι αστικές αυτές αντιλήψεις για την “πραγματική οικονομία” έχουν μεγάλη διεισδυτικότητα σε χώρους της Αριστεράς, ιδιαίτερα σε εκείνους που είχαν διαπαιδαγωγηθεί από τον “οικονομισμό” και τον “παραγωγισμό” του υπαρκτού σοσιαλισμού. Δώσε τους εργοστάσια και βαριά βιομηχανία και είναι έτοιμοι να πάθουν σοσιαλιστικές ονειρώξεις για “αυτοδύναμη εθνική ανάπτυξη”. Η χρήση της έννοιας “πραγματική οικονομία” υποδηλώνει ότι ο καπιταλισμός δεν είναι ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα με την κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά υπάρχει ένα υγιές κομμάτι του που αφορά την παραγωγή και την κυκλοφορία των προϊόντων σε σχέση με ένα διεφθαρμένο και κερδοσκοπικό που αφορά την κυκλοφορία του χρήματος, τις μετοχοποιήσεις, το χρηματοπιστωτικό σύστημα και άλλα συναφή.

Κατά βάθος είναι οι ίδιες οι αντιλήψεις που θεωρούν ότι το ζήτημα της μετάβασης στον σοσιαλισμό είναι ένα απλό θέμα διαχείρισης. Πως αρκεί να αλλάξει η ιδιοκτησία ενός εργοστασίου, για να γίνει σε μια μέρα από καπιταλιστικό, σοσιαλιστικό. Όμως η επιστήμη και η τεχνική δεν είναι ταξικά ουδέτερες. Δεν αρκεί λοιπόν μια αλλαγή της τυπικής μορφής της ιδιοκτησίας για να πραγματοποιηθεί αυτή η κοινωνική αλλαγή. Θα πρέπει να σημειωθούν αλλαγές και στην ίδια την παραγωγική διαδικασία, όχι μόνον για ζητήματα που σχετίζονται με τον τεχνικό και κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας. Αλλαγές που αφορούν σε τεχνικές πλευρές της ίδιας της διαδικασίας παραγωγής, ώστε τα προϊόντα που παράγονται να είναι διαφορετικά από τα καπιταλιστικά: θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε άλλα καταναλωτικά πρότυπα και να καλύπτουν διαφορετικές κοινωνικές ανάγκες.

Αναζητώντας το “Το υποκείμενο που υποτίθεται πως γνωρίζει”...

Οι αόμματοι μαθητές

Ο χρόνος κατά τον οποίο ο Μαιτρ γνωρίζει αρκετά τη δύναμη και την αδυναμία του θεωρητικού συστήματος του, της τέχνης του, της θρησκείας του, συμπίπτει με την περίοδο που η εξουσία του είναι ελάχιστη. Ο μαθητής, ο απόστολος ο οποίος τυφλωμένος από το κύρος του Μαιτρ και την ευλαβή προσήλωση σε αυτόν αποστρέφει τους οφθαλμούς από την αδυναμία του θεωρητικού συστήματος της θρησκείας κτλ., έχει κατά κανόνα, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, μεγαλύτερη ισχύ από τον Μαιτρ. Χωρίς αυτούς τους τυφλούς μαθητές ουδέποτε η επιρροή ενός ανθρώπου και του έργου του κατάφερε να εξαπλωθεί. Για να συμβάλουμε στο θρίαμβο μιας ιδέας, συχνότατα αρκεί να εργαστούμε για την ενδόμυχη σύμπραξη της με τη βλακεία, ώσπου το τεράστιο βάρος αυτής να υπερισχύσει, συμπαρασύροντάς την πρώτη στη νικηφόρα πορεία της 

(Νίτσε, “Ανθρώπινα, πολύ ανθρώπινα”, αφορισμός 122)

Με αφορμή το άρθρο “Μία λακανική ερμηνεία της χρηματοπιστωτικής κρίσης” που είχε δημοσιευθεί το Φεβρουάριο του 2010 στην ιστοσελίδα “aformi” και ένα άλλο πρόσφατο από το blog Celin με τον τίτλο: Η ΑΕΝΑΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ (..ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΣΕ ΣΙΓΑ ΣΙΓΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ) θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι οι υποτιθέμενες πολιτικές προσεγγίσεις της κρίσης συνήθως ...καταργούν την πολιτική! Η παρατήρηση αυτή δεν αφορά αυτά τα κείμενα που προαναφέραμε, αλλά κυρίως τα απολογιστικά κείμενα των πολιτικών επιλογών των κομματικών μηχανισμών της Αριστεράς.

νέος, εκπαιδευόμενος στα "όπλα" του Μαρξισμού - Λενινισμού...

Μερικές φορές τα ζητήματα που σχετίζονται με την κυριαρχία, την εξουσία και την αναπαραγωγή του καπιταλιστικού συστήματος, αξίζει να τα ακουμπήσει κάποιος που ενδιαφέρεται για την ανατροπή του και με προσεγγίσεις πέραν από την κλασσική μαρξιστική φιλολογία, η οποία εξάλλου έχει εξαντλήσει τα όρια της εδώ και πολλές δεκαετίες. Και αυτές οι προσεγγίσεις μπορεί να είναι πολύ πιο δημιουργικές και πολιτικά αποτελεσματικές, αρκεί να μην αμφισβητούν την αυτονομία της πολιτικής. Τι σημαίνει αυτό;

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο καπιταλισμός υπάρχει εφόσον υπάρχει αστικό κράτος. Το “τέλος” του καπιταλισμού δεν θα προέλθει από την κατάρρευση της καπιταλιστικής οικονομίας, αλλά από το τέλος του καπιταλιστικού κράτους. Μια οικονομική κρίση, όσο μεγάλη και “καταστροφική”  και αν είναι δεν οδηγεί σε υπέρβαση του κοινωνικού συστήματος. Η αλλαγή της κοινωνίας απαιτεί πολύ περισσότερα πράγματα από αλλαγές στην διαχείριση της οικονομίας. Αλλά και στην οικονομία οι αλλαγές δεν μπορούν να περιοριστούν μόνον στο ποίος έχει την κυριότητα των μέσων παραγωγής. Επιβάλλεται ακόμα και αλλαγή και της ίδιας της παραγωγής διαδικασίας. Ένα “σοσιαλιστικό” πουκάμισο δεν μπορεί να παραχθεί από ένα “καπιταλιστικό” εργοστάσιο, επειδή αυτό το εργοστάσιο ανήκει στους “εργάτες” του. Ότι είναι “παραγωγικό” στον καπιταλισμό συνήθως είναι ανεπιθύμητο στον “άλλο” κόσμο που θα προέλθει από την ανατροπή του...

Το κράτος είναι πάνω από την οικονομία. Και τα πολιτικά “υποκείμενα” που δεν έχουν ως “αντικείμενο” της πολιτικής τους δράσης το κράτος, απλώς δεν μπορούν να ασκήσουν πολιτική που μπορεί να ανατρέψει τον καπιταλισμό...

Αν φύγουμε από την ΟΝΕ και την ΕΕ, κινδυνεύουμε να πάθουμε ότι έπαθε η Ελβετία!

Πολλοί πολίτες της χώρας μας φοβούνται ότι αν φύγουμε από την ΟΝΕ και την ΕΕ, η Ελλάδα θα γίνει σαν Αλβανία ή Β. Κορέα γιατί το νόμισμά μας δεν θα μπορεί να σταθεί στα πόδια του, θα έχουμε τεράστιο πληθωρισμό και άλλα παρόμοια φαινόμενα που θα μας αναγκάσουν να πούμε το ψωμί ..ψωμάκι. Όμως απ' ότι φαίνεται ακόμα και αν τα πράγματα εξελιχθούν ακριβώς ανάποδα απ' αυτούς τους φόβους και η οικονομία μας δυναμώσει τόσο πολύ ώστε η δραχμούλα να ανατιμηθεί σε σχέση με το ευρώ, θα έχουμε πάλι προβλήματα με την οικονομία της χώρας!...

πράκτορας της ΣΤΑΖΙ

Το ευρώ κάτω από τον Γερμανικό έλεγχο έχει διδαχθεί τις τακτικές μεταμφίεσης που χρησιμοποιούσε η Στάζι. Αυτές οι τεχνικές εκτίθενται πρόσφατα σε έκθεση φωτογραφίας  που φιλοξενεί η γκαλερί Morgen Contemporary στο Βερολίνο.  Ακόμα και αν φύγει από η χώρα μας την  ΟΝΕ, το ευρώ θα βρει τρόπο να εισέλθει  ξανά στην οικονομία μας, επισυνάπτοντας σχέσεις με την δραχμούλα, οι οποίες θα  απειλούν με καταστροφή η παραγωγική βάση της οικονομίας μας  και θα βάζουν φουρνέλο στην εθνική μας υπόσταση...

Πόσο ύπουλο είναι το ευρώ; Διαβάστε το παρακάτω κείμενο που δημοσιεύεται στην “καθημερινή” για να μάθετε τι έπαθε η Ελβετία που το νόμισμά της (το ελβετικού φράγκο) ενισχύθηκε πρόσφατα 8,3% έναντι του ευρώ.

Ελβετοί αμειβόμενοι σε... ευρώ

Σε δραστικά μέτρα αναγκάζονται να καταφύγουν οι ελβετικές βιομηχανίες για να αντιμετωπίσουν τη δυσβάσταχτη ενίσχυση του ελβετικού φράγκου, 8,3% έναντι του ευρώ, το 2011. Ορισμένες αυξάνουν τις ώρες εργασίας των υπαλλήλων τους αλλά όχι και την αμοιβή τους, όπως η χημική βιομηχανία Lonza Group, ενώ άλλες σκέπτονται να πληρώνουν το προσωπικό τους σε ευρώ ή να συνδέσουν τους μισθούς με τις διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Η Ομοσπονδία Εργατικών Συνδικάτων της χώρας, που εκπροσωπεί περίπου 380.000 εργαζομένους, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με σημαντικό αριθμό εταιρειών που εξετάζουν την προοπτική να πληρώνουν το προσωπικό τους σε ευρώ.

Οι βιομηχανίες αναγκάζονται να καταφύγουν σε αυτά τα μέσα, καθώς η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας έχει σηκώσει τα χέρια ψηλά μετά τις αλλεπάλληλες απόπειρες να αποτρέψει την άνοδο του φράγκου. Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που οι εξαγωγείς βάλλονται από την ενίσχυση του νομίσματος, καθώς έχουν αντιμετωπίσει τρεις τέτοιες περιόδους στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών. Η ανοδική πορεία του φράγκου από τον Ιούνιο του περασμένου έτους και η αποτυχία της Τράπεζας της Ελβετίας να την αναχαιτίσει έχουν προκαλέσει την αντίδραση πολιτικών, που ζητούν την παραίτηση του προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας, Φίλιπ Χίλντεμπραντ.

Ποιοι θέλουν να χρεοκοπήσει η χώρα και να γυρίσουμε στην δραχμή;

Ποιός θυμάται  σήμερα την Κερατέα;  Η Αριστερά είναι σίγουρο ότι θα την θυμηθεί μετά τις επόμενες εκλογές, όταν θα καταμετράει τα δυσμενή για αυτήν εκλογικά αποτελέσματα στις κάλπες που θα στηθούν εκεί, στα εκλογικά τμήματα...

Η πολιτική συγκυρία - δυστυχώς - προσδιορίζεται από τις ενδοαστικές αντιθέσεις και οι ταξικές συγκρούσεις διεξάγονται κάτω από την ηγεμονία του αστισμού. Το λαϊκό κίνημα και η αριστερά βρίσκονται στο περιθώριο των πολιτικών εξελίξεων και δεν μπορούν να βάλουν την δική τους σφραγίδα σε αυτές. Το ΚΚΕ, παρ' όλο ότι σήμερα έχει πιο σωστές προσεγγίσεις για την πολιτική συγκυρία από άλλα κομμάτια της Αριστεράς, δεν μπορεί να μεγαλώσει την επιρροή του στις λαϊκές μάζες γιατί προβάλει ως όραμα για μια άλλη κοινωνία, την επαναφορά του μοντέλου του “υπαρκτού σοσιαλισμού”, όραμα που έχει χρεοκοπήσει στην συνείδηση τους...

Οι διέξοδοι που προβάλλονται σήμερα στην πολιτική σκηνή και ο διλληματικος τρόπος που τίθενται τα ζητήματα - ναι ή όχι στο Ευρώ και την Ε.Ε. - αφορούν πολιτικές λύσεις που σχετίζονται άμεσα με αντιμαχόμενα συμφέροντα του αστισμού, αφού  δεν συγκροτούν απαιτήσεις μαζικού κινήματος, διακριτού από τις αστικές επιλογές, αυτόνομου από το κράτος και ικανού να διαπραγματευτεί τους όρους επιβολής τους.  Ο κόσμος της μισθωτής εργασίας- ο κόσμος που ζει από την εργατική του δύναμη - γνωρίζει ότι με τον υπάρχοντα κοινωνικό και πολιτικό συσχετισμό, είτε μείνει η χώρα στο Ευρώ και την ΟΝΕ και την Ε.Ε, είτε φύγει, αυτός θα πληρώσει τα σπασμένα. Γνωρίζει ότι όποια και από τις δύο αυτές πολιτικές διαχείρισης της κρίσης επιβληθεί, αυτά που έχασε τον τελευταίο χρόνο δεν πρόκειται να τα πάρει πίσω την άλλη μέρα, αλλά θα πρέπει να κάνει και πάλι θυσίες.

Γνωρίζει ότι αυτά που προτείνει η Αριστερά, μπορεί να ικανοποιούν την “εθνική” του υπερηφάνεια, όπως δεν τον απαλλάσσουν από νέες θυσίες. Επίσης, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί ότι ότι όλα αυτά λειτουργούν  προς όφελος όλων εκείνων που είναι ήδη προετοιμασμένοι να συμμετέχουν στην βίαιη και ληστρική αναδιανομή του πλούτου που θα πραγματοποιηθεί, με όποια από τις δύο διλληματικές εκδοχές αν επιβληθεί τελικά εφόσον δεν υπάρξει μαζικό κίνημα που θα ανατρέψει το σημερινό πολιτικό σκηνικό...

Ποιό είναι το κύριο πρόβλημα που έχουν οι ελληνικές τράπεζες σήμερα; Μήπως τα “τοξικά ομόλογα”; Όχι! Είναι ότι κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν επειδή αρκετοί από αυτούς τους“Ελληναράδες” που φωνάζουν να φύγουμε από την Ε.Ε. και την ΟΝΕ, έχουν πάρει τα λεφτά τους και τα έχουν πάει στο εξωτερικό ή τα έχουν κάτω από το προσκεφάλι τους. Και δεν είναι μόνον το "μεγάλο" κεφάλαιο που ακολουθεί αυτές τις πολιτικές, αλλά όλοι οι μικρομεσαίοι και οι εργαζόμενοι που είχαν κάποιες αποταμιεύσεις στις τράπεζες ή είχαν φοβηθεί το χρηματιστήριο και δεν τα είχαν ακουμπήσει εκεί. Απ' ότι φαίνεται, θα αρκούσε να λυθεί το θέμα του χρέους μόνο με το 1/10 των χρημάτων που έχουν "αποσυρθεί" από τις ελληνικές τράπεζες τα τελευταία δύο χρόνια αν πήγαινε στον κρατικό κορβανά. Αυτά όμως δεν μας τα λένε οι αριστεροί “οικονομολόγοι” γιατί ισχυρίζονται ότι δεν διαθέτουν στοιχεία. Και πράγματι δεν είναι τα μόνα στοιχεία που δεν γνωρίζουμε από το τι συμβαίνει στην οικονομία. Εδώ για να πληροφορηθούμε πόσο ακριβώς είναι το χρέος, πέρασε αρκετός καιρός μέχρι να το υπολογίσουν, και αυτό πάλι είναι στο περίπου...

Όμως, η Αριστερά τυφλωμένη από τις μικροπολιτικές της σκοπιμότητες δεν μπορεί καν να έχει μια κοινή άποψη για το ποιά είναι η κύρια αιτία της αύξησης του χρέους της χώρας. Σε αυτό τουλάχιστον το ζήτημα, θεωρούμε ότι τα πράγματα είναι πιο απλά απ' ότι τα παρουσιάζουν διάφοροι “αριστεροί” οικονομολόγοι που σερβίρουν μουχλιασμένες “ρώσικες” σαλάτες γαρνιρισμένες με αντιευρωπαϊκά καρότα, που παρέμειναν στα ψυγεία του αγγλοσαξονικού καπιταλισμού από την εποχή που επέλεξε την μη ένταξή του στην ΟΝΕ. Μια ματιά να ρίξουμε στο τι συμβαίνει εδώ, αρκεί να σχηματίσουμε γνώμη για το χρέος της χώρας μας:

Οι “Ιζνογκούντιδες” της Αριστεράς

Μετά τις πρωτομαγιάτικες κινητοποιήσεις, αν διαβάσει κάποιος το άρθρο Του Γιάννη ΤΟΛΙΟΥ, διδάκτορα οικονομικών επιστημών στην “Ισκρα” με το τίτλο ΣΕΝΑΡΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ , μάλλον θα θεωρήσει ότι έχει γραφτεί για άλλη χώρα.

Πράγματι, πρόκειται για ΣΕΝΑΡΙΑ επιστημονικής φαντασίας, τουλάχιστον για το κομμάτι του κειμένου το οποίο αναφέρεται στην Αριστερά. Δεν θα σχολιάσουμε τις εκδοχές αν “Οι τραπεζίτες απορρίπτουν έστω και τη μικρή διαγραφή (κούρεμα) χρέους” ή αν “ Οι κυρίαρχες ελίτ των Βρυξελλών κρίνουν ότι το μικρό «κούρεμα» στα πλαίσια μιας «συμφωνίας πιστωτών» (collective action clause) θα μπορούσε να αποτρέψει το «ντόμινο» χρεοκοπίας και δεν θα έβαζε σε κίνδυνο το ευρώ.” Ούτε επίσης αν “Οι κερδοσκόποι (θεσμικοί επενδυτές, τράπεζες, πολυεθνικές) αρκούνται στη λέξη «αναδιάρθρωση» για να μετρήσουν κέρδη από τα «συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου» (CDS).”

Η πολιτική στο τιμόνι...

Αν πέσει στα χέρια σας ένα οποιοδήποτε κείμενο για την κρίση, στο οποίο είναι κρυμμένο το όνομα του συγγραφέα, είναι δύσκολο να αντιληφθείτε την πολιτική του ταυτότητα, εφόσον δεν περιλαμβάνει κάποιες γνωστές φράσεις- κλειδιά, με τις οποίες κωδικοποιούνται με συνθηματολογικό τρόπο και γίνονται διακριτές μεταξύ τους οι πολιτικές γραμμές των ομαδοποιήσεων στο εσωτερικό της Αριστεράς. Επίσης, στο σύνολο σχεδόν των κειμένων τα οποία είναι στρατευμένα στην υπεράσπιση συγκεκριμένων πολιτικών γραμμών, αν αποκοπούν μερικές μόνον φράσεις – κλειδιά, χάνεται εντελώς η πολιτική ταυτότητά τους...

Στην πραγματικότητα αυτή η κατάσταση καταγράφει μια πλευρά της παραίτησης της Αριστεράς από την Πολιτική και στην άνευ όρων παράδοσή της στους τεχνικούς της εξουσίας, οι οποίοι πρόθυμα παρέχουν την βοήθειά τους στα πλαίσια των προσωπικών τους στρατηγικών. Η χρεωκοπία του συλλογικού στοιχείου στην Πολιτική, έχει αναδείξει ένα στρώμα διανοουμένων / προσωπικοτήτων / παραγόντων στους χώρους της Αριστεράς στην ανάληψη καίριων πολιτικών καθοδηγητικών καθηκόντων. Το επόμενο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση - το οποίο ήδη έχει πραγματοποιηθεί - είναι η εμφάνιση πολιτικών μορφωμάτων που απαρτίζονται σχεδόν αποκλειστικά από τεχνικούς της εξουσίας.

Αν πάρει κάποιος τον κατάλογο με τα “ονόματα” που συγκροτούν νέες πρωτοβουλίες οι οποίες έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στους χώρους της Αριστεράς, θα διαπιστώσει την απόλυτη κυριαρχία αυτού του κοινωνικού στρώματος. Αρκετοί από αυτούς σήμερα δοκιμάζουν μπροστά στον καθρέπτη τους τα υπουργικά τους σμόκιν εκφωνώντας λογύδρια με εναλλακτικές προτάσεις για την έξοδο από την κρίση, απευθυνόμενοι προς εκείνους που έχουν την ευθύνη για να χειριστούν τα ζητήματα κρατικής πολιτικής. Απευθύνονται δηλαδή στους κατέχοντες την εξουσία και όχι στο μαζικό κίνημα ή τον κόσμο της εργασίας.

Το χαλί για την κυριαρχία αυτών των πρακτικών έχει στρωθεί από ένα μεγάλο κομμάτι της Αριστεράς με την ανάδειξη της “εθνικής ενότητας” ενάντια στην χούντα της Ε.Ε. και του ΔΝΤ ως το κύριο πολιτικό μέλημα στην συγκυρία. Στην αναζήτηση δηλαδή της διεξόδου από την κρίση μέσω κρατικών πολιτικών που επικεντρώνονται τις σχέσεις της χώρας με τον έξω κόσμο και όχι στην αναζήτηση λύσεων που αποβλέπουν στην αναδιάταξη του ταξικού συσχετισμού στο εσωτερικό της χώρας υπέρ της εργατικής δύναμης. Γιαυτό αγωνίζονται να οικοδομήσουν ένα νέο ΕΑΜ, παραβλέποντας τόσο την ταξική φύση του κράτους, όσο και την ηγεμονία του αστισμού σε αυτό το μέτωπο.

Η Αριστερά, όπως έχει δείξει η ίδια της η ιστορία, δεν δυσκολεύεται στο να οικοδομήσει εθνικά μέτωπα, έχει όμως πρόβλημα να ανέλθει στην εξουσία μέσω αυτών των πολιτικών. Η ιστορική εκκρεμότητα από το παρελθόν της, η οποία αναζητεί απάντηση δεν είναι το νέο ΕΑΜ, αλλά ο “τρίτος γύρος”. Και σε αυτό το θέμα - την άλλη εξουσία - οφείλει να δώσει απάντηση. Μετά την κατάρρευση του υπαρκτού κομμουνισμού, δυστυχώς αυτή η απάντηση δεν μπορεί να έχει θετικές αναφορές σε ιστορικά προηγούμενα...

Η προώθηση αυτής της πολιτικής αναζήτησης εθνικών λύσεων διεξόδου από την κρίση συνοδεύεται από μια άλλη ιδεολογική υποχώρηση της Αριστεράς. Η Αριστερά αναγκάζεται να αναγνωρίζει τον ρόλο μιας καθολικά αποδεκτής και επομένως ταξικά ουδέτερης επιστήμης, που θα παρέχει εγκυρότητα σε αυτές τις εθνικές λύσεις. Πρόκειται για μια ιδεολογική υποχώρηση προς τον τεχνοκρατισμό και τον οικονομισμό, με την επιβολή της Οικονομικής Επιστήμης ως τον πολικό αστέρα που καθοδηγεί τους εθνικούς δρόμους που χαράσσει η Αριστερά για την έξοδο από την κρίση.

Ως μια κριτική σε αυτές αυτές ακριβώς τις αντιλήψεις οι οποίες ηγεμονεύουν σήμερα στην Αριστερά, δημοσιεύουμε ένα μικρό απόσπασμα από ένα κείμενο του Alain Badiou. Αν και έχει γραφτεί 40 περίπου χρόνια πριν, διατηρεί την επικαιρότητά του:

"... ή αστική πολιτική οικονομία πραγματώνεται στην κατασκευή μοντέλων ισόρροπης επέκτασης : εδώ ακόμη, το μοντέλο αναχαιτίζει την καπιταλιστική «αταξία», όχι με τη γνώση της αιτίας της (ή με τη βοήθεια της μαρξιστικής επιστήμης των κοινωνικών σχηματισμών και την κατανόηση της πάλης των τάξεων), αλλά μέσω μιας τεχνικής εικόνας πού εκφράζει την ολοκλήρωση των συμφερόντων της αστικής τάξης. Ή «επέκταση» παρου­σιαζόμενη σαν κανόνας με προοδευτικό περιεχόμενο εί­ναι στην πραγματικότητα το αναπόφευκτο αποτέλεσμα τον δομών μέσα στις όποιες γεννιέται το κέρδος...

Ή «ισορροπία» είναι ο κανόνας ασφάλειας ενάντια στον παροξυσμόν τον αντιφάσεων, και τον πολιτικό κίνδυνο της ανόδου στα άκρα της πάλης τον τάξεων. Τα επεκτατικά μοντέλα ισορροπίας, με το πρόσχημα ότι παίρνουν στα σοβαρά το αντικείμενο τους (την οικονο­μία τον «βιομηχανικών κοινωνιών»), εξαντικειμενίζουν τους σκοπούς τον ταξικών τους συμφερόντων. Μία εθνική οικονομία σε ισόρροπη επέκταση εμφανίζει το αιτιολο­γικό να ικανοποιείται από τις κρατικές παρεμβάσεις εν ονόματι του «γενικού συμφέροντος». Μέσα από αυτή την εικόνα το μοντέλο ενοποιεί εξωτερικά μια οικονομική πολιτική, τη νομιμοποιεί και αποκρύπτοντας την αιτία της την εμφανίζει σαν κανόνα του.

"Έχει μεγάλη σημασία να δείξουμε πώς ή οικονομομετρική υποδούλωση και ή αυξανόμενη χρήση τον δή­θεν «μαθηματικών μοντέλων» στην οικονομία είναι μια από τις πλέον καθαρές μορφές του ρεβιζιονισμού, ή ή παρεκτροπή από την ίδια την καρδιά του καλύτερου συ­στατικού μέρους του μαρξισμού, και ή αναπόφευκτη ευ­θυγράμμιση με τούς αντικειμενικούς σκοπούς τής αστικής τάξης. "