Ανάμεσα στις δύο Επαναστάσεις

Μετά την πτώση του Υπαρκτού Σοσιαλισμού, εν μέσω της κρίσης την οποία βίωνε η αριστερά, o Σλάβοϊ Ζίζεκ επιμελήθηκε μία συλλογή κειμένων του Λένιν της περιόδου ανάμεσα στο Φεβρουάριο και τον Οκτώβριο του 1917 που τελικά κυκλοφόρησε ως βιβλίο με τίτλο «Επανάσταση προ των πυλών». Στην εισαγωγή του, η οποία παρατίθεται εδώ, ο Σλάβοϊ Ζίζεκ, αναδεικνύει πόσο σημαντική και επίκαιρη παραμένει η σκέψη του Λένιν, η ικανότητά του να διακρίνει και να αδράχνει την επαναστατική ευκαιρία μέσα σε περιόδους κρίσης.

Αναδημοσίευση από το "www.barikat.gr"

Του Slavoj Žižek  

μετάφραση: Στέλιος Μανταλενάκης

Ένα ξέσπασμα σαρκαστικού γέλιου είναι η πρώτη αντίδραση στην ιδέα της επικαιροποίησης του Λένιν. Με τον Μαρξ δεν υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα. Σήμερα, ακόμα και στη Γουολ Στριτ, υπάρχουν άνθρωποι που ακόμα τον αγαπούν. Τον Μαρξ, τον ποιητή των εμπορευμάτων, που μας εφοδίασε με ιδανικές περιγραφές των δυναμικών του καπιταλισμού. Τον Μαρξ των πολιτιστικών σπουδών, που απεικόνισε την αποξένωση και την πραγματοποίηση της καθημερινής μας ζωής. Αλλά ο Λένιν; Όχι, δεν γίνεται να είστε σοβαροί! Ο Λένιν δεν είναι εκείνος που κατεξοχήν αντιπροσωπεύει την αποτυχία της εφαρμογής του μαρξισμού στην πράξη, υπεύθυνος για την μεγάλη καταστροφή που άφησε το στίγμα της σε ολόκληρο το χώρο της παγκόσμιας πολιτικής, το πείραμα δηλαδή του υπαρκτού σοσιαλισμού που κορυφώθηκε σε μία οικονομικά ανεπαρκή αυτοκρατορία; Έτσι, αν υπάρχει κάτι στο οποίο να συμφωνεί ομόφωνα η ριζοσπαστική αριστερά (ή τουλάχιστον ό, τι έχει απομείνει από αυτήν), είναι πως αν επιθυμούμε την αναβίωση του ριζοσπαστικού πολιτικού σχεδίου, θα πρέπει να αφήσουμε πίσω μας την λενινιστική κληρονομιά: την αδίστακτη εστίαση στην ταξική πάλη, τη θέση του κόμματος ως προνομιούχα μορφή οργάνωσης, την επαναστατική βία ως μέθοδο κατάληψης της εξουσίας, την επακόλουθη «δικτατορία του προλεταριάτου»… «Έννοιες-ζόμπι», αν μη τι άλλο, που η αριστερά οφείλει να εγκαταλείψει αν θέλει να έχει την παραμικρή ευκαιρία στις συνθήκες του μεταβιομηχανικού ύστερου καπιταλισμού.

Δεν χάφτουμε παραμύθι του Μπογιόπουλου για τον Λένιν και τον «ιμπεριαλισμό»…

(ένα σύντομο σχόλιο για το κείμενο: « Έριξαν το άγαλμα του Λένιν…» που δημοσιεύτηκε στον «ένοικο»)

Ο Ν. Μπογιόπουλος, εκτός των άλλων, είναι ανιστόρητος. Δεν έχει αντιληφθεί τίποτα, τόσο από την κατάρρευση του υπαρκτού όσο και από τις σημερινές εξελίξεις στην Ουκρανία. Γράφει λοιπόν, ταυτίζοντας την δική του «εικόνα» για τον Λένιν και αυτή που έχουν στη συνείδησή τους εκατομμύρια που βίωσαν τον υπαρκτό: Ότι το άγαλμα του Λένιν παρέμενε στη θέση του δείχνει πως όσα συμβολίζει είναι πολύ ανθεκτικά στο χρόνο. Και στις συνειδήσεις αρκετών εκατομμυρίων από εκείνους που τα έζησαν. Και τούτο παρά την κατακλυσμιαία προπαγάνδα περί του «Τέλους της Ιστορίας»…

Στην συνείδηση όλων αυτών των εκατομμύριων, η εικόνα του Λένιν δεν αφορά στον «Μαρξισμό – Λενινισμό» αλλά  ταυτίζεται με το «ισχυρό κράτος», δηλαδή, με αυτό που ο Λένιν ήθελε να καταργήσει! Είναι η εικόνα του ηγέτη/ιδρυτή ενός ισχυρού κράτους με ιμπεριαλιστικά χαρακτηριστικά. Αποκαλυπτική για αυτή την πραγματική εικόνα του Λένιν που κυριαρχεί σήμερα ακόμα και μέσα στην ίδια του την χώρα, την Ρωσία, είναι μια δημοσκόπηση που είχε γίνει για την 143η επετείου των γενεθλίων του (περισσότερα για αυτό το θέμα εδώ:“τα καλά και συμφέροντα ταις ψυχαίς ημών...” ). Το μεγαλύτερο ποσοστό στην ερώτηση «πώς θα θυμούνται τον Λένιν οι άνθρωποι μετά από 50 χρόνια» δηλώνει ως «ιδρυτή του Σοβιετικού Κράτους». Επίσης στην ερώτηση ως προς τα πιο «εξέχοντα άτομα όλων των ηλικιών και των εθνών», ο Στάλιν παίρνει την πρώτη θέση με 42%, ενώ ο Λένιν μοιράζεται την δεύτερη θέση με τον Πέτρο τον Α' (τον Μέγα) με 37%. Αυτή η εικόνα σχετίζεται λοιπόν πολύ περισσότερο με τον "εθνικισμό" των Ρώσων, και πολύ λιγότερο με τον "κομμουνισμό" του Μπογιόπουλου…

“τα καλά και συμφέροντα ταις ψυχαίς ημών...”

(Διαβάζοντας τα “ευαγγέλια” του Ριζοσπάστη της Τρίτης 23 Απρίλη 2013)

(πορεία προς το μαυσωλείο του Λένιν στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, την 143η επέτειο από τη γέννησή του. Φωτογραφία: Misha Japaridze)

Στην Σελίδα 5 διαβάζουμε:

Ανήμερα της μαύρης επετείου κήρυξης της χούντας η «Ελευθεροτυπία» επέλεξε να προβάλει πρωτοσέλιδα δημοσκόπηση, όπου το 30% των ερωτηθέντων φέρεται να θεωρεί πως «στη δικτατορία ήταν καλύτερα τα πράγματα από ό,τι σήμερα». Στοιχείο που, ανεξάρτητα από το πόσο αξιόπιστο μπορεί να είναι, διαμορφώνει αντικειμενικά συνείδηση τέτοια που να «καλλωπίζει» το προφίλ της χούντας.

Όμως στον“ριζοσπάστη” της ίδιας μέρας υπάρχει και μια εντελώς διαφορετική στάση απέναντι στις δημοσκοπήσεις: Ούτε η αξιοπιστία τους, ούτε και η χρησιμότητά τους αμφισβητείται όταν “καλλωπίζουν” το προφίλ του Λένιν! Στην σελίδα 24 διαβάζουμε: