Ανοιχτή συζήτηση ΣΥΡΙΖΑ με Ζίζεκ την Κυριακή

Ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους στοχαστές, ο ριζοσπάστης διανοητής Σλαβόι Ζίζεκ θα μιλήσει την Κυριακή σε ανοιχτή συζήτηση του ΣΥΡΙΖΑ Την Κυριακή το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί ανοιχτή συζήτηση του ΣΥΡΙΖΑ με ομιλητές τον Σλαβόι Ζίζεκ και τον Αλέξη Τσίπρα.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 3 Ιουνίου, στις 7.00 μμ, στο Αίθριο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς 138).

Υπενθυμίζουμε ότι ο Σλοβένος φιλόσοφος δήλωσε τη στήριξή του στον ΣΥΡΙΖΑ με άρθρο που δημοσίευσε χθες στο διαδίκτυο λέγοντας χαρακτηριστικά πως "το να σωθεί η Ελλάδα από τους αυτόκλητους σωτήρες της, θα σωθεί και η ίδια η Ευρώπη".

Occupy Wall Street: Τι να κάνουμε

Αναδημοσίευση από το REDNotebook

Πώς ένα κίνημα διαμαρτυρίας που δεν διαθέτει πρόγραμμα μπορεί να αντιμετωπίσει ένα καπιταλιστικό σύστημα που δεν αντέχει μεταρρύθμιση

Του Σλάβοϊ Ζίζεκ

Τι μπορούμε να κάνουμε στον απόηχο του κινήματος του Occupy Wall Street (OWS), όταν τα κινήματα διαμαρτυρίας που ξεκίνησαν από πολύ μακριά –στη Μέση Ανατολή, την Ελλάδα, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο– έφτασαν στο κέντρο και πλέον ενισχυμένα απλώνονται σε όλο τον κόσμο;

Στο Σαν Φρανσίσκο στις 16 Οκτωβρίου του 2011, λίγο μετά το ξέσπασμα του κινήματος του OWS, κάποιος, απευθυνόμενος στο συγκεντρωμένο πλήθος ζήτησε τη συμμετοχή σε αυτό σα να επρόκειτο για ένα γεγονός των χίπικων 60’s: «Ρωτάνε ποιο είναι το πρόγραμμά μας. Δεν έχουμε πρόγραμμα. Είμαστε εδώ για να περάσουμε όμορφα».

∆ώστε κόκκινο µελάνι στους διαδηλωτές της Wall Street!

Ένα κείμενο του  ΣΛΑΒΟΙ ΖΙΖΕΚ από τους "The New York Times".

Αναδημοσίευση από το "ΒΗΜΑ"

Τι µας έµαθε το κίνηµα των καταλήψεων από τη Νέα Υόρκη ως τη Μαδρίτη

Σκεπτόµενος τις διαµαρτυρίες του κινήµατος «Καταλάβετε τη Γουόλ Στριτ» και τις ανάλογες εκδηλώσεις κατακραυγής σε ολόκληρο τον κόσµο, θυµήθηκα ότι πριν από µερικά χρόνια ο βρετανός συγγραφέας Τζον Μπέργκερ έγραψε ότι «τα πλήθη των ανθρώπων έχουν απαντήσεις σε ερωτήµατα που δεν έχουν τεθεί ακόµη...

Τα ερωτήµατα δεν έχουν τεθεί ακόµη επειδή το να τα θέσουµε απαιτεί λέξεις και έννοιες που ακούγονται σαν αληθινές, και αυτές που χρησιµοποιούνται τώρα για να κατονοµάσουν γεγονότα κατάντησαν κενές νοήµατος:

∆ηµοκρατία, Ελευθερία, Παραγωγικότητα κ.λπ. Με νέες έννοιες τα ερωτήµατα θα τεθούν γρήγορα, επειδή η Ιστορία συνεπάγεται ακριβώς µια τέτοια διαδικασία θέσεως ερωτηµάτων». Ας αρχίσουµε να ρωτάµε.

Οι διαδηλωτές του «Καταλάβετε τη Γουόλ Στριτ» και οι οπαδοί τους έχουν τις απαντήσεις. Στην πραγµατικότητα έχουµε βοµβαρδίσει τους διαδηλωτές µε ερωτήσεις, αλλά όχι ακόµη µε τις σωστές ερωτήσεις.

O Σλάβοϊ Ζίζεκ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελληνική Αριστερά...

Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ είναι πολύ “μοδάτος” σε όλους τους χώρους της ελληνικής Αριστεράς πέραν του ΚΚΕ . Από τον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ ως την ΑΝΤΑΡΣΥΑ έχει φανατικούς οπαδούς. Και κείμενα του δημοσιεύονται και αναδημοσιεύονται σε όλο σχεδόν τον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο αυτής της Αριστεράς, όχι βεβαίως παντού τα ίδια. Ο κάθε πολιτικός χώρος έχει την δυνατότητα να βρει κάποιο κείμενο του Ζίζεκ το οποίο να ταιριάζει στα μέτρα του...

Όμως αυτή η δυνατότητα επιλογής περιορίζεται όταν τα λεγόμενα του Σ. Ζίζεκ αγγίζουν θέματα “ταμπού” της ελληνικής αριστεράς, όπως είναι η “Ευρωπαϊκή Ένωση”. Και τότε γίνεται ακόμα και λογοκρισία... Ο Ζίζεκ επανειλημμένα έχει εκφραστεί υπέρ της προοπτικής μιας άλλης Ευρώπης, θεμελιωμένης πάνω σε ένα συλλογικό σχέδιο χειραφέτησης, ενάντια στις εθνικές αναδιπλώσεις, όπως εδώ:

"Ωστόσο, όσο ουτοπικό κι αν ακούγεται, το έδαφος είναι ακόμη ελεύθερο για μια άλλη Ευρώπη: μια εκ νέου πολιτικοποιημένη Ευρώπη, θεμελιωμένη πάνω σε ένα συλλογικό σχέδιο χειραφέτησης. Την Ευρώπη που γέννησε την αρχαία ελληνική Δημοκρατία, τη Γαλλική και τη Ρωσική Επανάσταση. Να γιατί πρέπει να αποφύγουμε τον πειρασμό να αντιδράσουμε στη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση με μια αναδίπλωση στα απολύτως κυρίαρχα έθνη- κράτη, εύκολη λεία στο διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο που δεν γνωρίζει σύνορα και ηπείρους και μπορεί εύκολα να φέρει το ένα έθνος- κράτος σε αντιπαράθεση με το άλλο. Περισσότερο από ποτέ, η απάντηση στην κρίση πρέπει να είναι περισσότερο διεθνιστική και οικουμενική από την οικουμενικότητα του παγκοσμίου κεφαλαίου."

Σε παλαιότερο δημοσίευμά μας ( Μόνιμη κατάσταση εκτάκτου ανάγκης ) και στα σχόλια που το συνοδεύουν θα βρείτε ενδιαφέροντα στοιχεία για το πως “κακομεταχειρίζονται” αυτές οι απόψεις του Σλάβοϊ Ζίζεκ, ορισμένοι “αριστεροί” στη χώρα μας.

Βέβαια υπάρχουν και πιο ήπιες αντιδράσεις, όπως το δημοσίευμα “Ο Μάκης διαβάζει Althusser, και ο Slavoj Πρετεντέρη.” όπου ο συντάκτης του κειμένου αναρωτιέται:

"Μη μου πεις ; Αν δεν ήξερες τον συγγραφέα άνετα θα το έβαζες ως απόσπασμα στο κύριο άρθρο της Καθημερινής ή του Βήματος."

Αφορμή για αυτή την απορία είναι απόψεις του Ζίζεκ που εξέφρασε σε συνέντευξη στο ZEIT ONLINE, όπως αυτές:

"-ZEIT ONLINE: Πώς κρίνετε την πολιτική διαχείριση της ευρωπαϊκής κρίσης;

-Ζίζεκ: Η διάλυση της οικονομικής και πολιτικής ένωσης της Ευρώπης πρέπει να αποφευχθεί με κάθε κόστος. Οι Έλληνες δεν θα πρέπει τώρα να κατηγορούν την Ευρώπη για τα πολιτικά τους προβλήματα. Για πολλά χρόνια έχουν επιδοθεί σε ένα επικίνδυνο μίγμα πελατειακών σχέσεων με το κράτος πρόνοιας που έχει φθάσει στα όριά του.Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ίδια η Ευρώπη. "Τι θέλει η Ευρώπη;" για να παραφράσουμε το ερώτημα του Φρόυντ "Τι θέλει η γυναίκα;". Η σημερινή κρίση είναι κρίση του τεχνοκρατικού μοντέλου των Βρυξελλών. Μόνο μια νέα αριστερά μπορεί να σώσει την Ευρώπη."

Όμως, ο συντάκτης του κειμένου, επαναδιατυπώνει με άλλο τρόπο την απορία του στην συνέχεια του κειμένου και καταλήγει:

"Το στοίχημα είναι αν ο Ζίζεκ του «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα είναι κρατισμός» και του «οι Έλληνες έφεραν το κράτος πρόνοιας στα όρια» είναι πιο αποτελεσματικός από τον Λαφαζάνη ή τον Μαίλη.

Η γνώμη μου είναι πως το μέλλον είναι προς τους γόνιμους αναθεωρητισμούς, τις ιδιοσυγκρασιακές συνθέσεις, τις sui generis αναζητήσεις. Έστω και με το ρίσκο μιας αμετροέπειας που κάποτε γίνεται αφόρητη γραφικότητα. Και μια τέτοια περίπτωση είναι ο αγαπημένος του ιστολογίου Slavoj, του οποίου η πολυσυλλεκτικότητα του σε στυλ, όψεις, ματιές, θεμέλια και αναφορές ειλικρινά κάποτε μας υπερβαίνει."

Θα συμφωνήσουμε μαζί του και ακριβώς γιαυτό τον λόγο:
1. Του αφιερώνουμε το παρακάτω τραγουδάκι για παρηγοριά!...


2. Σας προτείνουμε να διαβάσετε το κείμενο του Σλάβοϊ Ζίζεκ στο ΖΕΙΤ ONLINE , το οποίο μεταφρασμένο δημοσιεύεται στο REDnotebook εδώ: Ο αυταρχικός καπιταλισμός είναι ο νικητής της κρίσης. Ψάξαμε και άλλους "γνωστούς" χώρους όπου δημοσιεύουν συχνά κείμενα του Σλάβοϊ Ζίζεκ, αλλά δεν το βρήκαμε πουθενά. Τυχαίο; Δεν νομίζουμε...

Μια παλιά συνέντευξη του Ζίζεκ στο περιοδικό "Κ"

 Αναδημοσιεύμε μια παλιά (Δεκέμβρης 2007 - Ιανουάριος 2008) συνέντευξη του Ζιζεκ  στο περιοδικό "Κ",  η οποία εκείνη την εποχή είχε δημοσιευθεί ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα "μετά την εφημερίδα".

Ειρωνευόμενος όσους επιμένουν οτι ζούμε στην εποχή του Τέλους των ιδεολογιών ο Σλάβοι Ζίζεκ, ο διασημότερος Ευρωπαίος φιλόσοφος του καιρού μας, απαντά αναλύοντας… τις τουαλέτες σε Αμερική, Γαλλία και Γερμανία. «Οι Γερμανοί» λέει, «κοιτούν τα περιττώματα τους, οι Γάλλοι τα εξαφανίζουν ενω οι Αμερικανοί τα αφήνουν να επιπλέουν στο νερό. Τραβήξτε το καζανάκι και θα βρεθείτε ακριβώς μέσα στην ιδεολογία». Χρησιμοποιώντας συστηματικά στον λόγο του αντιστροφές των διαλεκτικών σχημάτων αυτού που αποκαλούμε κοινή λογική, προκαλεί όσους βολεύονται στα σχήματα της πολιτικής ορθότητας της εποχής μας. Θεωρεί οτι ο ρόλος των διανοοπυμένων σήμερα είναι να οδηγούν τις κοινωνίες μας στην διατύπωση των σωστών ερωτήσεων και οχι να δίνουν απαντήσεις.

Ο Σλοβένος κοινωνιολόγος, φιλόσοφος και εκσυγχρονιστής της ψυχαναλυτικής θεωρίας του Λακάν βρέθηκε στις αρχές του μήνα στην Μάνη για τις ανάγκες των γυρισμάτων της δεύτερης ταινίας του με τίτλο «Ο οδηγός του διεστραμμένου στην ιδεολογία», όπου εξηγεί με παραστατικό τρόπο τις απόψεις του για το πως η δήθεν μετα-ιδεολογικοποιημένη εποχή μας είναι στην πραγματικότητα απολύτως ποτισμένη (σε κάθε πτυχή της) απο τις ιδεολογίες. Δυο μέρες αργότερα στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Παντείου Πανειστημίου επιτέθηκε στους Οικολόγους «που κατασκευάζουν μια θρησκευτική εικόνα της Φύσης», στους Αμερικανούς «που έχουν κάνει πραξικόπημα στην παγκοσμιοποίηση» και τον καπιταλισμό που ‘δείχνει να μην χρειάζεται πια την δημοκρατία για να αναπτυχθεί».

Μόνιμη κατάσταση εκτάκτου ανάγκης

 Στο τεύχος Νο 64 (Ιούλιος- Αύγουστος 2010) του περιοδικού  New Left Review είχε δημοσιευθεί ένα άρθρο του Σλάβοϊ Ζίζεκ με τον τίτλο "Μόνιμη κατάσταση εκτάκτου ανάγκης". Αποσπάσματα από αυτό το άρθρο σε μετάφραση Π. Παπακωσταντίνου, είχαν δημοσιευθεί στο "ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ" τον Οκτώβρη του 2010, άλλα  και μια διαφορετική εκδοχή (λογοκριμένη) του στην ιστοσελίδα "ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ". 

Αναδημοσιεύουμε αυτό το άρθρο σήμερα γιατί θεωρούμε ότι ορισμένα σημεία του έχουν ιδιαίτερη σημασία με τις επιλογές της Αριστεράς στην χώρα μας, όπως αυτές διαμορφώνονται την τελευταία περίοδο και ιδιαίτερα για την Αριστερά που υποτίθεται πως έχει ανοικτά τα αυτιά της προς τις απόψεις του Σλάβοϊ Ζίζεκ. ( Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας)

Μόνιμη κατάσταση εκτάκτου ανάγκης

Άρθρο του Σλοβένου φιλόσοφου Σλάβοϊ Ζίζεκ στη New Left Review.

Μετάφραση: Πέτρος Παπακωνσταντίνου

Βρισκόμαστε σήμερα στο διαμετρικά αντίθετο σημείο από τις αρχές του εικοστού αιώνα, όταν η Αριστερά ήξερε «τι να κάνει» (να εγκαταστήσει τη δικτατορία του προλεταριάτου), αλλά έπρεπε να περιμένει υπομονετικά την κατάλληλη στιγμή. Σήμερα δεν ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε, αλλά οφείλουμε να δράσουμε τώρα, γιατί οι επιπτώσεις της μη δράσης θα είναι ολέθριες. Θα αναγκαστούμε να δράσουμε «σαν να είμαστε ελεύθεροι». Θα χρειαστεί να ρισκάρουμε κάνοντας βήματα στην άβυσσο, σε εντελώς απρόσφορες συνθήκες. (1)

Στις φετινές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας εναντίον των μέτρων λιτότητας στην ευρωζώνη- στην Ελλάδα και, σε μικρότερη έκταση, σε Ιρλανδία, Ιταλία και Ισπανία- ήρθαν σε αντιπαράθεση δύο διαφορετικές αφηγήσεις. Η κυρίαρχη αφήγηση του κατεστημένου προτείνει μια απο- πολιτικοποιημένη εκδοχή της κρίσης ως φυσικού γεγονότος: τα ρυθμιστικά μέτρα παρουσιάζονται όχι ως αποφάσεις στο έδαφος πολιτικών επιλογών, αλλά ως προσταγές μιας ουδέτερης οικονομικής λογικής- αν θέλουμε να σταθεροποιήσουμε την οικονομία μας, είμαστε υποχρεωμένοι να καταπιούμε το πικρό χάπι. Η άλλη αφήγηση, των εργατών, φοιτητών και συνταξιούχων που διαμαρτύρονται, βλέπει τα μέτρα λιτότητας ως άλλη μία απόπειρα του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου να αποδιαρθρώσει τα υπολείμματα κοινωνικού κράτους (…).

Αν και υπάρχει δόση αλήθειας και στις δύο αφηγήσεις, στο θεμελιώδες περιεχόμενό τους είναι και οι δύο εσφαλμένες. Η αφήγηση του κατεστημένου αποσιωπά το γεγονός ότι τα τεράστια ελλείμματα συσσωρεύτηκαν ως αποτέλεσμα των τεραστίων κονδυλίων που διατέθηκαν για τη διάσωση των μεγάλων τραπεζών από τα κράτη και από την πτώση των δημοσίων εσόδων λόγω της ύφεσης. Αλλά και το γεγονός ότι το μεγάλο δάνειο που έλαβε η Αθήνα προορίζεται για την αποπληρωμή του ελληνικού χρέους στις μεγάλες γερμανικές και γαλλικές τράπεζες. Από την άλλη πλευρά, η αφήγηση των αντιφρονούντων αποτυπώνει από άλλη μία σκοπιά τη μιζέρια της σημερινής Αριστεράς: Οι διεκδικήσεις της δεν έχουν θετικό, προγραμματικό περιεχόμενο, αλλά μόνο μια γενικευμένη άρνηση απέναντι στις επιθέσεις που δέχεται το υπάρχον κράτος πρόνοιας. Η ουτοπία δεν βρίσκεται στη ριζοσπαστική αλλαγή του συστήματος, αλλά στην ιδέα ότι μπορεί κανείς να διατηρήσει ένα κράτος πρόνοιας εντός του συστήματος (…).

Ποια Ευρώπη;

Συχνά ακούμε ότι το πραγματικό νόημα της κρίσης στην ευρωζώνη είναι ότι όχι μόνο το ευρώ, αλλά και το ίδιο το σχέδιο της ενωμένης Ευρώπης είναι νεκρό. Πριν όμως υιοθετήσουμε αυτή τη γενική δήλωση, ας τη μεταμορφώσουμε επί το λενινιστικότερον: Η Ευρώπη είναι νεκρή- εντάξει, αλλά ποια Ευρώπη; Η απάντηση είναι: η μετα- πολιτική Ευρώπη της προσαρμογής στην παγκόσμια αγορά, η Ευρώπη που επανειλημμένα «μαυρίστηκε» στα δημοψηφίσματα, η Ευρώπη της τεχνοκρατίας των Βρυξελλών. Η Ευρώπη που παριστάνει τον εκπρόσωπο του ψυχρού, ευρωπαϊκού Λόγου απέναντι στο ελληνικό πάθος και την ελληνική διαφθορά, το μαθηματικό πνεύμα απέναντι στη συγκινισιακή μέθη. Ωστόσο, όσο ουτοπικό κι αν ακούγεται, το έδαφος είναι ακόμη ελεύθερο για μια άλλη Ευρώπη: μια εκ νέου πολιτικοποιημένη Ευρώπη, θεμελιωμένη πάνω σε ένα συλλογικό σχέδιο χειραφέτησης. Την Ευρώπη που γέννησε την αρχαία ελληνική Δημοκρατία, τη Γαλλική και τη Ρωσική Επανάσταση. Να γιατί πρέπει να αποφύγουμε τον πειρασμό να αντιδράσουμε στη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση με μια αναδίπλωση στα απολύτως κυρίαρχα έθνη- κράτη, εύκολη λεία στο διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο που δεν γνωρίζει σύνορα και ηπείρους και μπορεί εύκολα να φέρει το ένα έθνος- κράτος σε αντιπαράθεση με το άλλο. Περισσότερο από ποτέ, η απάντηση στην κρίση πρέπει να είναι περισσότερο διεθνιστική και οικουμενική από την οικουμενικότητα του παγκοσμίου κεφαλαίου.  (2)